رابطه زناشویی یکی از ارکان اصلی زندگی مشترک است و نبود آن میتواند تأثیرعمیقی بر کیفیت رابطه میان زن و شوهر بگذارد. اگر این نیاز مهم در زندگی زناشویی نادیده گرفته شود یا یکی از طرفین بهطور مداوم از برقراری رابطه خودداری کند؛ موجب طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی میشود.
وکیل امور طلاق در اینگونه پروندهها نقش کلیدی دارد؛ چرا که اثبات عدم رابطه زناشویی و تاثیرات آن بر زندگی مشترک نیازمند آگاهی کامل از فرآیندهای حقوقی و تهیه مستندات دقیق است. وکیل میتواند به جمعآوری مدارک، تنظیم دادخواست، دفاع از حقوق موکل و تسریع در صدور حکم طلاق کمک شایانی کند.
اگر شما یا اطرافیانتان درگیر چنین شرایطی هستید یا میخواهید اطلاعات دقیقتری در این زمینه به دست آورید، پیشنهاد میکنیم ادامه این مقاله را با دقت مطالعه کنید تا با شرایط، مراحل قانونی، دلایل قابل استناد و نقش وکیل در طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی آشنا شوید.
اگر زن و شوهر چند ماه رابطه نداشته باشند، آیا دلیل طلاق محسوب می شود؟
یکی از دغدغههای پنهان اما بسیار مهم در دادگاه خانواده این است که آیا سردی رابطه زناشویی و توقف آن میتواند مسیر جدایی را باز کند؟ جواب کوتاه این است: بله، اما نه به همین سادگی.
در قانون مدنی ایران، برقراری رابطه زناشویی یکی از پایههای اصلی ازدواج و از حقوق زوجین به حساب میآید. اگر این رابطه برای مدت طولانی (نه فقط یکی دو ماه، بلکه مدتی که از نظر عرف جامعه غیر عادی باشد) قطع شود، میتواند دلیلی برای ثبت درخواست طلاق باشد. اما قاضی پرونده تنها با شنیدن یک ادعای ساده، حکم طلاق صادر نمیکند.
دادگاه در این گونه پروندهها چند مسئله اساسی را بررسی میکند. این مسائل عبارتند از:
- دلیل توقف رابطه: آیا پای یک بیماری جسمی یا مشکل روانی در میان است؟
- تمکین: آیا یکی از طرفین بدون دلیل موجه از انجام وظایف زناشویی (تمکین خاص) خودداری میکند؟
- عسر و حرج: آیا این وضعیت باعث ایجاد سختی غیرقابل تحمل و مشقت شدید برای طرف مقابل شده است.
بنابراین، قطع رابطه به خودی خود یک مسیر سریع برای طلاق یک طرفه نیست. این موضوع یک ادعای حقوقی است که باید با ارائه مدرک معتبر مانند نامه پزشکی قانونی یا تایید مشاور خانواده در دادگاه ثابت شود تا قاضی متقاعد گردد که ادامه این زندگی ممکن نیست.
طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی از طرف مرد
وقتی مردی برای مدت طولانی از برقراری رابطه با همسرش خودداری کند، زن از نظر قانونی حق دارد برای جدایی اقدام کند. در دادگاه خانواده، این موضوع یکی از دلایل محکم برای ثبت دادخواست طلاق از طرف زن به شمار میرود.
قانون مدنی حقوق شرعی و عاطفی زن را به رسمیت شناخته و همسر او وظیفه دارد این نیاز اساسی زندگی مشترک را برطرف کند. این مشکل معمولا به دو شکل در مراجع قضایی مطرح میشود.
- جنسی: اگر سردی مرد به دلیل بیماری و ناتوانی جسمی باشد (که در اصطلاح حقوقی به آن عنن میگویند)، سیستم قضایی مسیر را برای زن باز گذاشته تا بتواند از حق فسخ نکاح یا طلاق استفاده کند. از جمله مشکلات جنسی عبارتند از:ناتوانی در نعوظ: مرد به دلایل جسمی، روانی یا دارویی توانایی برقراری رابطه زناشویی را ندارد.
سردمزاجی جنسی با وجود توانایی جسمی: مرد دچار بیمیلی جنسی است و تمایلی به برقراری رابطه ندارد، حتی با وجود توانایی نعوظ.
زودانزالی: مرد خیلی زود به ارگاسم میرسد و این موضوع باعث نارضایتی و ناکامی زن در رابطه میشود.
امتناع از برقراری رابطه جنسی: مرد به دلایل مختلفی مانند استرس، افسردگی یا اختلافات زناشویی از رابطه جنسی خودداری میکند.
تمایل به رابطه جنسی غیرمتعارف: مانند اصرار به BDSM، سکس گروهی یا سایر رفتارهایی که برای زن قابل پذیرش نیست.
اصرار به رابطه مقعدی بدون رضایت زن: این موضوع میتواند برای زن آزاردهنده باشد و احساس ناراحتی یا تحقیر ایجاد کند. - رفتاری: گاهی مرد از نظر جسمی کاملا سالم است و فقط به دلیل کینه، لجبازی یا مشکلات روحی، همسر خود را رها کرده است. در این حالت، زن دچار سختی غیرقابل تحمل یا همان عسر و حرج میشود و میتواند از قاضی تقاضای طلاق کند.
روند اثبات این موضوع در دادگاه به این صورت است که قاضی پرونده برای بررسی دقیق و کشف حقیقت، مرد را به کمیسیون پزشکی قانونی معرفی میکند.
افزون بر این، گزارش جلسات مشاوره خانواده نیز برای دادگاه اهمیت زیادی دارد تا مشخص شود این ترک رابطه چه مدت طول کشیده و آیا امیدی به درمان و بازگشت مرد به زندگی طبیعی وجود دارد یا خیر.
حکم نداشتن رابطه زناشویی از طرف مرد
یکی از سوالات پرتکرار در مشاورههای حقوقی و خانواده این است که اگر مردی با همسرش رابطه زناشویی نداشته باشد، چه حکمی دارد؟ نداشتن رابطه زناشویی از طرف مرد، در فقه اسلامی و قوانین مدنی ایران، موضوعی حساس و قابل پیگیری است که میتواند آثار حقوقی مهمی برای زوجین داشته باشد.
بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، اگر ادامه زندگی مشترک برای زن با مشقت و سختی شدید همراه باشد، وی میتواند به دادگاه خانواده مراجعه کرده و درخواست طلاق به دلیل عُسر و حَرَج (سختی و مشقت غیرقابل تحمل) را مطرح کند. یکی از مصادیق عسر و حرج، خودداری مرد از برقراری رابطه زناشویی به مدت حداقل 6 ماه متوالی یا 9 ماه غیر متوالی در طول یک سال است.
حکم نداشتن رابطه زناشویی از طرف زن
وقتی زن بدون دلیل موجه از برقراری رابطه با همسر خود امتناع کند، در اصطلاح قانون مدنی به او «ناشزه» میگویند. این رفتار که در دادگاه خانواده با عنوان عدم تمکین خاص شناخته میشود، پیامدهای حقوقی روشنی برای زن به همراه دارد.
نخستین و مهمترین پیامد این است که حق دریافت نفقه از زن سلب میشود. در واقع، قانون پرداخت هزینههای زندگی از سوی مرد را در گرو انجام وظایف زناشویی از سوی زن میداند. علاوه بر این، مرد میتواند با اثبات عدم تمکین همسرش در مراجع قضایی، از دادگاه اجازه ازدواج مجدد بگیرد یا مسیر را برای ثبت دادخواست طلاق هموارتر کند. (البته حق دریافت مهریه تحت هر شرایطی برای زن محفوظ است).
اما قانون همیشه راههای منطقی را باز گذاشته است. اگر زن برای این سردی و دوری دلیل قانعکننده و قانونی داشته باشد، قاضی پرونده حق را به او میدهد. برای مثال، اگر مرد به بیماریهای مقاربتی مبتلا باشد، رابطه برای سلامت زن خطر جانی داشته باشد، یا یک مانع شرعی وجود داشته باشد، زن حق دارد از همسرش تمکین نکند. در این شرایط خاص، دادگاه زن را ناشزه نمیداند و حق نفقه او همچنان پابرجا خواهد ماند.
تفاوت طلاق با فسخ نکاح در نبود رابطه
فسخ نکاح زمانی رخ میدهد که ازدواج قبل از برقراری رابطه جنسی پایان یابد. شایعترین دلیل فسخ، ناتوانی جسمی و جنسی مرد (مانند بیماری عنن) است که زن از آن بیاطلاع بوده باشد. در این حالت، زن میتواند بدون طی کردن مراحل طولانی طلاق، با مراجعه به مراجع قضایی و تایید پزشکی قانونی، عقد را فسخ کند.
در فسخ نکاح معمولاً مهریه تعلق نمیگیرد؛ مگر در مواردی مانند بیماری عنن که قانون نصف مهریه را به زن میدهد. دلایل دیگر فسخ شامل:
- عدم برقراری رابطه جنسی طولانیمدت که نیاز به اثبات در دادگاه دارد.
- عیوب زن یا مرد که مانع تحقق تعهدات زناشویی میشود.
- سردمزاجی، بیماری یا مشکلات روانی مرد که تمایل به رابطه را کاهش میدهد.
- رابطه جنسی نامتعارف یا انجام رفتارهای خلاف عرف و سلامت زناشویی.
در مقابل، طلاق حتی بدون رابطه جنسی نیازمند ثبت قانونی است و مهریه و حقوق مالی طبق قانون محاسبه میشوند. فسخ نکاح، برخلاف طلاق، عقد را از ابتدا باطل میکند و آثار حقوقی آن محدودتر است.
حکم نداشتن رابطه زناشویی از طرف مرد
یکی از سوالات پرتکرار در مشاورههای حقوقی و خانواده این است که اگر مردی با همسرش رابطه زناشویی نداشته باشد، چه حکمی دارد؟ نداشتن رابطه زناشویی از طرف مرد، در فقه اسلامی و قوانین مدنی ایران، موضوعی حساس و قابل پیگیری است که میتواند آثار حقوقی مهمی برای زوجین داشته باشد.
بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، اگر ادامه زندگی مشترک برای زن با مشقت و سختی شدید همراه باشد، وی میتواند به دادگاه خانواده مراجعه کرده و درخواست طلاق به دلیل عُسر و حَرَج (سختی و مشقت غیرقابل تحمل) را مطرح کند. یکی از مصادیق عسر و حرج، خودداری مرد از برقراری رابطه زناشویی به مدت حداقل 6 ماه متوالی یا 9 ماه غیر متوالی در طول یک سال است.
مراحل قانونی طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی
در صورتی که یکی از طرفین به دلیل عدم برقراری رابطه زناشویی درخواست طلاق کند، مراحل قانونی وجود دارد که باید طی شود. این مراحل برای زن یا مردی که دادخواست طلاق دارند روند مشابهی دارد که شامل موارد زیر میباشد:
- مراجعه به دادگاه خانواده: اولین مرحله، ثبت دادخواست طلاق در دادگاه خانواده است. فرد درخواستکننده باید دلایل خود را برای عدم برقراری رابطه زناشویی بیان کند.
- ثبت دادخواست و ارائه دلایل : زن باید اثبات کند که زندگی به دلیل عدم رابطه زناشویی برای او غیرقابل تحمل شده و این وضعیت موجب عسر و حرج شده است. مرد نیز در صورتی که زن از وظایف زناشویی خودداری کرده باشد، میتواند درخواست طلاق یکطرفه کند.
- ارائه مدارک پزشکی و شواهد : در صورت وجود مشکلات جسمی یا روانی، فرد باید مدارک پزشکی معتبر، مانند گواهی پزشک یا گزارشهای درمانی را به دادگاه ارائه دهد تا عدم رابطه زناشویی را اثبات کند.
- بررسی دادگاه و صدور حکم: دادگاه پس از بررسی دادخواست، دلایل و مدارک ارائه شده، تصمیم خواهد گرفت. اگر دادگاه از عدم رابطه زناشویی و ایجاد عسر و حرج برای طرف مقابل قانع شود، حکم به طلاق صادر میکند.
- اجرای حکم طلاق: پس از صدور حکم طلاق، این حکم باید در دفترخانه ثبت طلاق ثبت شود. در این مرحله، فرآیند قانونی طلاق پایان مییابد و هر یک از طرفین میتوانند زندگی خود را به صورت مستقل ادامه دهند.
مراحل طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی شامل مراحل متعددی است ،این روند ممکن است پیچیده باشد، بنابراین مشاوره حقوقی و داشتن مستندات معتبر برای موفقیت در این مسیر ضروری است.
سخن آخر
در پایان باید گفت که رابطه زناشویی یکی از ستونهای اصلی هر ازدواج است. توقف این رابطه برای مدت طولانی، بی شک دلیل موجهی برای پایان دادن به زندگی مشترک به حساب میآید. اما همانطور که در این مقاله بررسی کردیم، قانون مدنی و دادگاه خانواده تنها با شنیدن یک ادعا، حکم طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی را صادر نمیکنند.
برای موفقیت در مراجع قضایی، شما باید به قاضی پرونده ثابت کنید که این سردی و فاصله باعث ایجاد عسر و حرج (سختی غیرقابل تحمل) در زندگی شما شده است. طی کردن این مسیر پیچیده نیازمند مدارک محکمی مانند نامه پزشکی قانونی، گزارش مشاوره خانواده و کمک یک وکیل طلاق کاربلد است. هدف مراجع قانونی حفظ خانواده است، اما هیچ انسانی نباید مجبور به تحمل یک زندگی پر از مشقت و بدون آرامش شود.
سوالات متداول درباره طلاق بخاطر نداشتن رابطه
- چند ماه باید از قطع رابطه بگذرد تا بتوانم درخواست طلاق بدهم؟
در قانون مدنی زمان مشخصی نوشته نشده است. اما بیشتر وقت ها در دادگاه خانواده، اگر این فاصله بدون دلیل پزشکی بیش از چهار تا شش ماه طول بکشد، قاضی پرونده آن را نشانه عسر و حرج (سختی غیرقابل تحمل) میداند و مسیر جدایی برای زن باز میشود. - آیا با طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی، مهریه زن از بین میرود؟
به هیچ وجه. اگر مرد مقصر این سردی باشد و زن از طریق اثبات عسر و حرج طلاق بگیرد، تمام مهریه به او تعلق میگیرد. تنها در یک حالت مهریه نصف میشود؛ زمانی که مرد از همان ابتدای عقد ناتوانی جنسی (عنن) داشته باشد و زن پیش از برقراری هرگونه رابطه، درخواست فسخ نکاح بدهد.
- چطور میتوانم نبود رابطه را در دادگاه ثابت کنم؟
اثبات این موضوع پنهان، سختترین بخش پرونده است. مراجع قضایی بیشتر روی سه چیز حساب میکنند: ارجاع همسران به پزشکی قانونی، گزارش دقیق جلسات مشاوره خانواده، و تناقضگوییهای طرف مقابل در حضور قاضی که توسط یک وکیل طلاق باهوش ثبت میشود.
- اگر زن بدون دلیل موجه از رابطه دوری کند، چه میشود؟
دادگاه به چنین زنی «ناشزه» میگوید (کسی که تمکین نمیکند). پیامد این کار برای زن، از دست دادن حق نفقه (هزینههای زندگی) است. افزون بر این، مرد میتواند از دادگاه اجازه ازدواج مجدد بگیرد یا راحتتر برای طلاق اقدام کند.
