مهریه عندالمطالبه یعنی زوجه هر زمان که بخواهد می تواند مهریه خود را از زوج مطالبه کند و مرد موظف است آن را پرداخت کند. در این نوع مهریه، پرداخت وابسته به توان مالی مرد نیست و صرف درخواست زن برای شروع روند مطالبه کافی است.
طبق قانون حمایت خانواده، به محض ثبت عقد نکاح، مهریه به عنوان یک دین بر عهده زوج قرار می گیرد. بنابراین زن می تواند بدون نیاز به طلاق، از طریق دادگاه خانواده یا اجرای ثبت برای دریافت مهریه اقدام کند.
در مهریه عندالمطالبه اصل بر پرداخت فوری است. اگر مرد توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، باید دادخواست اعسار بدهد تا دادگاه درباره تقسیط تصمیم بگیرد. در غیر این صورت، امکان اعمال ضمانت اجرا مانند توقیف اموال وجود دارد.
نکته مهم این است که مهریه عندالمطالبه با مهریه عندالاستطاعه تفاوت دارد. در نوع عندالاستطاعه، زن باید توان مالی مرد را اثبات کند، اما در عندالمطالبه چنین شرطی وجود ندارد و بار اثبات بر عهده زوج است.
حضور وکیل مهریه در زمان دادخواست دریافت مهریه میتواند مسیر را هموارتر، سریعتر و از ضررهای مالی در آینده جلوگیری کند.
مهریه عندالمطالبه در طلاق
مهریه عندالمطالبه وابسته به طلاق نیست. زوجه چه در زندگی مشترک باشد و چه در مرحله طلاق، هر زمان بخواهد می تواند مهریه را مطالبه کند. اما در عمل، بیشتر پرونده های مطالبه مهریه همزمان با طرح دعوای طلاق در دادگاه خانواده مطرح می شود.
در طلاق به درخواست زن یا مرد، مهریه به عنوان یک حق مالی مستقل بررسی می شود. حتی اگر طلاق توافقی باشد، تعیین تکلیف مهریه یکی از اصلیترین بخش های توافق است. ممکن است زوجه کل مهریه را مطالبه کند، بخشی را ببخشد یا درباره نحوه پرداخت به توافق برسد.
اگر طلاق از طرف مرد باشد، اصل بر پرداخت کامل مهریه است. اگر از طرف زن باشد نیز مهریه ساقط نمی شود مگر در مواردی مانند طلاق خلع که زن در قبال طلاق، مالی را به شوهر می بخشد که معمولا همان مهریه است.
نکته مهم این است که در مهریه عندالمطالبه، حتی قبل از صدور حکم طلاق هم امکان توقیف اموال زوج وجود دارد. بنابراین بسیاری از وکلای دعاوی خانواده توصیه می کنند مطالبه مهریه همزمان با شروع پرونده طلاق مدیریت شود تا از انتقال اموال جلوگیری شود.
قانون جدید مهریه عندالمطالبه (110 سکه)
وقتی از قانون جدید مهریه عندالمطالبه صحبت می شود، منظور تغییراتی است که در سال های اخیر در رویه دادگاه خانواده و اجرای قانون حمایت خانواده ایجاد شده است؛ به ویژه درباره سقف 110 سکه و موضوع اعسار.
طبق مقررات فعلی، تا سقف 110 سکه بهار آزادی، مهریه عندالمطالبه مشمول ضمانت اجرا کیفری است. یعنی اگر زوج توان پرداخت نداشته باشد و دادخواست اعسار ندهد یا اعسار او پذیرفته نشود، امکان صدور حکم جلب وجود دارد. اما نسبت به مازاد بر 110 سکه، زندان اعمال نمی شود و فقط از طریق توقیف اموال قابل وصول است.
نکته مهم این است که اصل دین بودن مهریه تغییری نکرده است. یعنی به محض عقد نکاح، مهریه بر عهده زوج قرار می گیرد و زوجه می تواند از طریق دادگاه خانواده یا اجرای ثبت آن را مطالبه کند. تفاوت اصلی در نحوه اجرای حکم و محدود شدن ضمانت اجرا است، نه در اصل حق مطالبه.
در سال های اخیر، رسیدگی به اعسار و تقسیط مهریه نیز دقیقتر شده است. زوج باید وضعیت مالی خود را با مدارک و استشهادیه اثبات کند و دادگاه بر اساس درآمد، اموال و شرایط اقتصادی، درباره قسط بندی تصمیم می گیرد.
شرایط درخواست مهریه عند المطالبه
برای مطالبه مهریه عندالمطالبه شرط خاص و پیچیده ای وجود ندارد. همین که عقد نکاح به صورت رسمی ثبت شده باشد، مهریه به عنوان دین بر عهده زوج قرار می گیرد و زوجه حق مطالبه دارد.
شرایط اصلی به شکل خلاصه عبارتند از:
- ثبت رسمی عقد و درج مهریه در سند نکاح
- مطالبه از طریق دادگاه خانواده یا اجرای ثبت
- ارائه مدارک هویتی و سند ازدواج
همانطور که گفته شد در این نوع مهریه، زن نیازی به اثبات توان مالی مرد ندارد. اگر زوج مدعی ناتوانی باشد، باید دادخواست اعسار بدهد تا درباره تقسیط تصمیم گیری شود.
آیا مهریه عندالمطالبه زندان دارد؟
بله، اما با محدودیت قانونی. طبق قانون حمایت خانواده، تا سقف 110 سکه بهار آزادی، اگر زوج مهریه عندالمطالبه را پرداخت نکند و اعسار او در دادگاه خانواده پذیرفته نشود، امکان صدور حکم جلب وجود دارد.
نسبت به مازاد بر 110 سکه، زندان اعمال نمی شود و فقط از طریق توقیف اموال و اجرای ثبت قابل پیگیری است. بنابراین زندان مربوط به کل مهریه نیست، بلکه به سقف قانونی آن وابسته است.
مهریه عند المطالبه چقدر است؟
مهریه عند المطالبه سقف مشخصی ندارد و میزان آن همان مقداری است که در عقدنامه ثبت شده است. این یعنی مقدار مهریه میتواند بسته به توافق طرفین، از چند سکه تا چند صد سکه یا حتی اموال دیگر باشد.
آیا مهریه عندالمطالبه قسطی می شود؟
امکان تقسیط مهریه عند المطالبه، با توجه به شرایط مالی زوجین و قوانین کشور، کاملا قانونی است. در صورتی که مرد توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، میتواند با ارائه دادخواست اعسار به دادگاه، درخواست تقسیط مهریه کند. دادگاه پس از بررسی دقیق وضعیت مالی مرد، از جمله درآمد، داراییها و هزینههای ضروری زندگی، حکم به پرداخت مهریه به صورت اقساط صادر میکند.
این حکم به گونهای تنظیم میشود که هم حق زن برای دریافت مهریه تضمین شود و هم مرد تحت فشار مالی بیش از حد قرار نگیرد. برای انجام این فرآیند و تضمین حقوق خود، بهتر است هر دو طرف به یک وکیل متخصص در امور خانواده مراجعه کنند. وکیل میتواند با ارائه مشاوره حقوقی دقیق و پیگیریهای قانونی، به شما کمک کند تا بهترین نتیجه را در این پرونده کسب کنید.
چه تفاوتی میان مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه وجود دارد؟
تفاوت اصلی در بار اثبات توان مالی است. در مهریه عندالمطالبه، زوجه هر زمان بخواهد میتواند مهریه را مطالبه کند و اصل بر پرداخت است. اگر زوج مدعی ناتوانی باشد، باید اعسار خود را در دادگاه خانواده اثبات کند.
اما در مهریه عندالاستطاعه، زن باید توان مالی مرد را ثابت کند. یعنی تا زمانی که استطاعت مالی زوج اثبات نشود، امکان الزام به پرداخت وجود ندارد. به همین دلیل، ضمانت اجرا در مهریه عندالمطالبه قوی تر از عندالاستطاعه است
سخن آخر
مهریه عند المطالبه به این معناست که زن میتواند هر زمان که بخواهد، مهریه خود را از مرد مطالبه کند و مرد موظف به پرداخت آن است. این نوع مهریه بدون توجه به وضعیت مالی مرد قابل مطالبه است و زن میتواند برای دریافت مهریه خود به دادگاه مراجعه کند.
در پروندههای مهریه عند المطالبه، وکیل متخصص مهریه میتواند نقش مهمی در پیگیری حقوق زن یا مرد ایفا کند. این وکیل با آگاهی کامل از قوانین و فرآیندهای حقوقی، میتواند در مطالبه مهریه و تقسیط آن کمک کند و روند حقوقی را بهطور دقیق هدایت نماید.
برای دریافت مشاوره دقیق و حقوقی در خصوص مهریه عند المطالبه و سایر مسائل مربوط به طلاق، میتوانید با کارشناسان حقوقی ما از طریق فرم مشاوره در ابتدای مقاله یا شمارههای موجود در سایت تماس بگیرید. تیم متخصص ما آماده است تا شما را در تمام مراحل حقوقی و قانونی یاری کند و راهحلهای موثر و قانونی برای مسائل شما ارائه دهد.
سوالات متداول درباره مهریه عندالمطالبه
- آیا برای دریافت مهریه عندالمطالبه باید طلاق رخ داده باشد؟
خیر، مهریه عندالمطالبه مستقل از طلاق است و زوجه هر زمان میتواند آن را مطالبه کند. - سقف مهریهای که بابت آن زندان اعمال میشود چقدر است؟
تا سقف 110 سکه بهار آزادی امکان صدور حکم جلب وجود دارد. مازاد بر آن فقط از طریق توقیف اموال قابل وصول است. - اگر زوج توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، چه باید کرد؟
زوج میتواند دادخواست اعسار بدهد و در صورت پذیرش، مهریه به صورت قسطی پرداخت میشود. - تفاوت اصلی مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه چیست؟
در عندالمطالبه، پرداخت فوری است و بار اثبات توان مالی بر عهده زوج است، اما در عندالاستطاعه، زن باید استطاعت مالی مرد را ثابت کند.
