شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی

بسیاری از مهاجرین عزیز افغانستانی که سال‌ها و حتی نسل در نسل در ایران زندگی کرده‌اند، اینجا را خانه اصلی خود می‌دانند. اما داشتن شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی داستانش با کارت آمایش، برگه سرشماری یا پاسپورت کاملا متفاوت است. شناسنامه یعنی شما قانونا یک «شهروند ایرانی» هستید، حق رای دارید، می‌توانید ملک بخرید و در ادارات دولتی استخدام شوید.

اما باید همین ابتدا واقعیت را بدون پرده‌پوشی بدانید؛ دریافت این سند یکی از پیچیده‌ترین و سخت‌ترین پرونده‌های حقوقی در ایران است. قانون مدنی ایران (مواد ۹۷۶ تا ۹۹۱) معیار ایرانی بودن را مشخص کرده و اصل را بر «خون» (یعنی پدر ایرانی) گذاشته است. با این حال، قانون‌گذار راه‌های باریکی را برای کسانی که در ایران متولد شده‌اند یا خدمات خاصی داشته‌اند باز گذاشته است.

در سال ۱۴۰۴ با تشکیل «سازمان ملی مهاجرت»، تمرکز دولت بیشتر بر صدور «کارت هوشمند یکپارچه» است تا اعطای تابعیت کامل؛ بنابراین مسیر رسیدن به شناسنامه بسیار تخصصی شده و نیاز به آگاهی دقیق از مواد قانونی دارد.

وکیل اتباع، نقش مهمی در گرفتن شناسنامه ایرانی دارند. وکیل اتباع با دانستن قوانین و شرایط‌های موجود برای گرفتن شناسنامه افراد را در این زمینه کمک می‌کنند. همچنین باعث می‌شوند افراد به شکل قانونی دارای شناسنامه ایرانی شوند.

در این مقاله با بررسی موضوعاتی نظیر شرایط گرفتن شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی، مدارک مورد نیاز، سایت ثبت نامی، اخبارهای موجود، گرفتن شناسنامه برای اتباع دارای مادر ایرانی و خرید شناسنامه می‌پردازیم. با بررسی این مفاهیم نیاز جامعه شما در این زمینه برطرف می‌شود، در ادامه مقاله همراه باشید.

خرید شناسنامه ایرانی برای اتباع

بیایید همین اول کار، سنگ‌ها را با هم وا بکنیم. چیزی به اسم «خرید و فروش شناسنامه» در قانون ایران وجود ندارد. هویت و تابعیت یک کشور، کالا نیست که بشود در بازار سیاه یا با پرداخت پول آن را به دست آورد. هر شخصی، چه وکیل‌نما و چه دلال، که ادعا می‌کند در ازای دریافت مبلغی برای شما شناسنامه می‌گیرد، بی شک کلاهبردار است.

این مسیر پرخطر، معمولاً به دو شکل پایان می‌یابد.

1. کلاهبرداری مالی: پول زیادی از شما می‌گیرند و دیگر خبری از آن‌ها نمی‌شود.
2. اسناد جعلی: یک شناسنامه تقلبی به شما می‌دهند که هیچ سابقه‌ای در سیستم ثبت احوال ندارد.

خطر اصلی زمانی است که بخواهید از این سند استفاده کنید. سیستم‌های اداری و بانکی ایران هوشمند شده‌اند و به محض استعلام، جعلی بودن مدرک لو می‌رود. طبق قانون، استفاده از سند مجعول جرم سنگینی است و علاوه بر زندان، باعث اخراج همیشگی شما از کشور و سیاه شدن پرونده‌تان می‌شود.

پس به هیچ وجه آینده خود و خانواده‌تان را با طناب پوسیده دلال‌ها به خطر نیندازید. تنها راه، پیگیری قانونی است که در ادامه به آن می‌پردازیم.

شرایط دریافت شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی

اتباع خارجی پس از مدتی زندگی در ایران درخواست داشتن شناسنامه ایرانی را دارند. داشتن شناسنامه ایرانی می‌تواند باعث شود افراد از امکانات بیشتری برخوردار باشند و به امکانات دسترسی بهتری داشته باشند. گرفتن شناسنامه ایرانی دارای شروطی است که در این قسمت از مقاله به شکل جامع شرح می‌دهیم.

شرط اول: اخذ تابعیت ایرانی یکی از مهم‌ترین شروط و اولیه برای داشتن شناسنامه برای اتباع خارجی داشتن تابعیت ایران است. برای گرفتن تابعیت ایرانی باید دارای شرایط زیر باشید.

1. تولد مضاعف در ایران: اگر شما در ایران به دنیا آمده‌اید و یکی از والدین شما (پدر یا مادر) هم متولد ایران باشد، طبق بند ۴ ماده ۹۷۶ قانون مدنی، شما ایرانی محسوب می‌شوید و شناسنامه به شما تعلق می‌گیرد.
2. تولد و اقامت تا ۱۸ سالگی: اگر در ایران متولد شده‌اید و تا سن ۱۸ سالگی تمام هم در ایران زندگی کرده‌اید، می‌توانید درخواست تابعیت بدهید. شرط مهم این است که بلافاصله پس از ۱۸ سالگی اقدام کنید.
3. ازدواج با مرد ایرانی: زن افغانستانی که با مرد ایرانی ازدواج کند، می‌تواند تابعیت ایران را بگیرد. البته این تابعیت پس از انجام تشریفات قانونی و ثبت رسمی ازدواج اعطا می‌شود.
4. تحصیل تابعیت (برای بزرگسالان): اگر هیچ‌کدام از شرایط بالا را ندارید، راه آخر «تحصیل تابعیت» است. شرط این مورد داشتن ۱۸ سال تمام، ۵ سال اقامت قانونی و پیوسته در ایران، نداشتن محکومیت کیفری (سوءپیشینه) و داشتن تمکن مالی یا شغل معین است.

توجه داشته باشید که داشتن «کارت آمایش» یا «پاسپورت خانواری» به خودی خود باعث صدور شناسنامه نمی‌شود؛ این‌ها فقط مجوز حضور موقت شما هستند

مدارک لازم برای گرفتن شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی

در قسمت قبل به بررسی شرایط گرفتن شناسنامه برای اتباع افغانی پرداخته‌ایم و در این قسمت به بررسی مدارک مورد نیاز خواهیم پرداخت. اتباع افغانی که برای گرفتن شناسنامه می‌خواهد اقدام کنند باید مدارکی را نیز همراه خود داشته باشند. این مدارک شامل موارد زیر می‌باشد:

• مدارک تابعیت : دارا بودن سند تابعیت ایرانی صادره از وزارت امور خارجه
• مدارک شخصی و هویتی: داشتن گذرنامه،عکس پرسنلی ۳×۴وکلاسه اثر انگشت.
• مدارک مرتبط با والدین: معرفی‌نامه از اداره تابعیت و امور پناهندگان وزارت امور خارجه.
• داشتن تأییدیه‌های قانونی:نامه تأیید مشمول بودن متقاضی، فرم تکمیل‌شده درخواست تابعیت و رسید پرداخت هزینه‌های مربوط به ثبت تابعیت و صدور شناسنامه.

سایت ثبت نام شناسنامه اتباع

در صورت داشتن شرایط و مدارک گفته شده یکی از چالشی‌ترین سؤالات و پرتکرارترین سؤالات در این بخش این است که حالا باید به کدام سازمان یا نهاد مراجعه کنیم؟ آیا امکان ثبت اینترنتی شناسنامه ممکن است؟ آیا حتماً باید به شکل حضوری برای درخواست شناسنامه رجوع کنیم؟ ما در این بخش به تمامی این سؤالات پاسخ خواهیم داد.

برای درخواست شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی ، سایتی تابه‌حال معرفی نشده است و هیچ گونه سایت معتبری در این زمینه وجود ندارد. برای ثبت درخواست شناسنامه باید به اداره ثبت احوال رجوع کنید و به شکل حضوری درخواست خود را ثبت کنید.

فرایند ثبت درخواست شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی

اتباع برای دریافت شناسنامه ایرانی باید به شکل حضوری به مراجع ثبت احوال رجوع کرده و با طی کردن مراحل قانونی می‌توانند شناسنامه را دریافت کنند. مراحل قانونی درخواست شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی یا اتباع خارجی شامل موارد زیر می‌باشد.

1. قدم اول: تشکیل پرونده در استانداری
   برخلاف تصور، مرجع اولیه ثبت احوال نیست. شما باید به «اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی» در استانداری محل سکونت خود بروید. در آنجا درخواست تابعیت را پر می‌کنید و مدارک اولیه را تحویل می‌دهید.
2. قدم دوم: استعلام‌های امنیتی (زمان‌برترین بخش)
   پس از تکمیل پرونده، استانداری نامه‌ای به مراجع امنیتی (اطلاعات و نیروی انتظامی) می‌فرستد. این مرحله ممکن است از ۶ ماه تا حتی ۲ سال طول بکشد. آن‌ها سوابق شما، ترددها و صلاحیت عمومی‌تان را بررسی می‌کنند.
3. قدم سوم: کمیسیون ماده ۹
   اگر پاسخ استعلام‌ها مثبت باشد، پرونده شما به کمیسیون خاصی به نام «کمیسیون ماده ۹» می‌رود. در این جلسه، صلاحیت شما برای دریافت تابعیت ایران بررسی نهایی می‌شود.
4. قدم چهارم: صدور سند در ثبت احوال
   بعد از تایید نهایی کمیسیون و پرداخت هزینه‌های قانونی، پرونده به اداره ثبت احوال ارجاع می‌شود. حالا نوبت صدور شناسنامه ایرانی و کارت ملی هوشمند برای شماست

اخرین اخبار شناسنامه اتباع

در سال جدید، قوانین مهاجرتی ایران دستخوش تغییرات بزرگی شده و اگر پیگیر اخبار نباشید، ممکن است فرصت‌های طلایی را از دست بدهید یا بیهوده هزینه کنید. مهم‌ترین تحولات سال ۱۴۰۴ که باید بدانید عبارتند از:

• طرح جایگزینی «کارت هوشمند» به جای شناسنامه: خبر داغ امسال، تمرکز «سازمان ملی مهاجرت» بر صدور کارت هوشمند یکپارچه است. دولت به جای اعطای شناسنامه (که بار حقوقی و تابعیت دارد)، به دنبال این است که به تمام اتباع قانونی یک کارت هوشمند بدهد. این کارت حکم شناسنامه را ندارد، اما تمامی کارهای بانکی، سیم‌کارت و بیمه با آن انجام می‌شود. پس اگر شنیدید «توزیع کارت ملی برای اتباع»، منظور همین کارت هوشمند اقامتی است، نه کارت ملی ایرانی.
• خطر تغییر قانون «مادر ایرانی»:
  مجلس و سازمان ملی مهاجرت در حال بررسی طرحی هستند که ممکن است قانون اعطای تابعیت به فرزندان مادر ایرانی (مصوب ۱۳۹۸) را محدود کند. زمزمه‌هایی وجود دارد که به جای «تابعیت و شناسنامه»، به این افراد فقط «اقامت دائم» داده شود. هنوز این طرح نهایی نشده، اما اگر مشمول این قانون هستید، توصیه اکید می‌کنیم تا قبل از تغییر قانون، پرونده خود را تکمیل کنید.
• ضرب‌الاجل برای دارندگان برگه سرشماری:
  طبق آخرین اطلاعیه‌ها، دارندگان برگه‌های سرشماری قدیمی باید هرچه سریع‌تر برای دریافت کارت هوشمند و تعیین تکلیف وضعیت خود اقدام کنند. هشدارهای جدی داده شده که خدمات بانکی و اداری برای کسانی که هنوز کد یکتا یا کارت هوشمند نگرفته‌اند، به زودی قطع خواهد شد.

اقامت شناسنامه برای اتباع افغانی

بگذارید یک سوءتفاهم بزرگ را همین‌جا برطرف کنیم: چیزی به نام «اقامت با شناسنامه» از نظر حقوقی وجود ندارد. چرا؟ چون اگر شما شناسنامه ایرانی داشته باشید، دیگر «تبعه خارجی» نیستید که نیاز به «اقامت» داشته باشید؛ شما یک شهروند ایرانی هستید و حق زندگی ابدی در هر جای ایران را دارید.

اما این اصطلاح که بین مردم رایج شده، معمولاً به سه حالت زیر اشاره دارد.

1. کارت ویژه (اقامت ویژه):
   این مدرک نزدیک‌ترین چیز به شناسنامه است. به کسانی که خدمات برجسته داشته‌اند یا سرمایه‌گذاری کلان کرده‌اند، کارتی داده می‌شود که رنگ و شکلی متفاوت دارد. دارندگان این کارت (معمولاً ۵ یا ۱۰ ساله) تقریباً تمام حقوق یک ایرانی (به جز حق رای و استخدام دولتی) را دارند و دیگر نگران تمدید سالانه کارت آمایش نیستند.
2. اقامت در انتظار تابعیت (فرزندان مادر ایرانی):
   کسانی که مادر ایرانی دارند و پرونده دریافت شناسنامه تشکیل داده‌اند، تا زمانی که شناسنامه صادر شود، یک نوع اقامت قانونی دریافت می‌کنند تا حضورشان در کشور مجاز باشد. این اقامت موقت است و به محض صدور شناسنامه باطل می‌شود.
3. اشتباه با کارت هوشمند ملی مهاجرین:
   بسیاری از افراد «کارت هوشمند» جدید را که شبیه کارت ملی ایرانی‌هاست، با شناسنامه اشتباه می‌گیرند. این کارت فقط تجمیع مدارک اقامتی شماست و به معنی تابعیت یا شناسنامه ایرانی نیست.

آیا آنهایی که مادر ایرانی پدر افغانی دارند، شناسنامه ایران تعلق میگیره؟

این شاید داغ‌ترین و پرحاشیه‌ترین سوال حقوقی چند سال اخیر باشد. جواب روی کاغذ «بله» است، اما در واقعیت ماجرا کمی پیچیده‌تر شده است.

قانون سال ۹۸ (امید بزرگ):
طبق قانونی که در سال ۱۳۹۸ تصویب شد، فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی (از جمله اتباع محترم افغانستان)، می‌توانند شناسنامه ایرانی بگیرند. طبق این قانون، مادر می‌تواند تا قبل از ۱۸ سالگی فرزند، درخواست تابعیت بدهد و اگر فرزند بالای ۱۸ سال باشد، خودش راساً اقدام می‌کند.

واقعیت سال ۱۴۰۴ (ترمز دستی):
باید با شما صادق باشیم؛ در حال حاضر اجرای این قانون با کندی بسیار زیادی روبرو شده است. با تشکیل «سازمان ملی مهاجرت»، پرونده‌های زیادی در مرحله «بررسی امنیتی» متوقف مانده‌اند. بحث‌های جدی در مجلس و دولت وجود دارد که شاید این قانون تغییر کند و به جای «شناسنامه»، به این فرزندان فقط «اقامت بلندمدت» داده شود.

شرط اصلی موفقیت:
با تمام این سخت‌گیری‌ها، هنوز هم روزنه امید بسته نشده است. شرط کلیدی برای موفقیت در این پرونده، دو چیز است: اول اینکه «ازدواج شرعی» پدر و مادر به صورت رسمی ثبت شده باشد (یا حکم اثبات زوجیت داشته باشید) و دوم اینکه پاسخ استعلام‌های امنیتی پدر و خود متقاضی، مثبت باشد. اگر این دو مورد حل شود، شناسنامه حق قانونی شماست.

وکیل برای گرفتن شناسنامه برای اتباع

وکیل اتباع می‌توانند به افراد اتباع کمک شایانی در مسیر گرفتن شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی کنند. زیرا وکلای اتباع با بررسی شرایط فرد مشخص می‌کند که آیا فرد می‌تواند شناسنامه داشته باشد یا خیر. در صورت دارا بودن شرایط با جمع آوری مدارک نسبت به گرفتن شناسنامه اقدام می‌نماید.

نتیجه گیری

شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی ملزم طی کردن مراحل قانونی برای صدور و گرفتن است. اتباع افغانی یا خارجی با داشتن شناسنامه و تابعیت ایرانی می توانند به امور بیشتری در کشور ایران دسترسی پیدا کنند و بهره برداری آنها به شکل راحت تری باشد.

وکیل اتباع با دانستن قوانین ایران در امور صدور شناسنامه برای اتباع افغانی می‌توانند کمکی جامع‌تر به افراد داشته باشند. وکیل اتباع شرایط را بررسی و مدارک را جمع آوری و با طی کردن مراحل قانونی موفق به کسب صدور شناسنامه می‌شوند.

در صورت وجود هرگونه ابهام در زمینه صدور شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی می‌توانید با کارشناسان دیوان خرد در ارتباط باشید. کارشناسان دیوان خرد در ساعات اداری پاسخگوی سؤالات شما عزیزان هستند. از طریق شماره‌های موجود در سایت و فرم‌های اطلاعاتی می‌توانید برای برقراری این ارتباط اقدام نمایید.

سوال متداول درباره شناسنامه ایرانی برای اتباع افغانی

1. آیا با خرید شناسنامه می‌توان تابعیت گرفت؟
   خیر، به هیچ وجه. خرید و فروش مدارک هویتی در ایران جرم سنگین کیفری است. هر کسی که ادعای فروش شناسنامه دارد، کلاهبردار است و استفاده از این مدارک جعلی باعث اخراج دائمی شما از کشور و سیاه شدن پرونده‌تان می‌شود.
2. من در ایران به دنیا آمده‌ام، آیا شناسنامه به من تعلق می‌گیرد؟
   صرف تولد در خاک ایران باعث صدور شناسنامه نمی‌شود (سیستم خاک). طبق قانون، تنها در صورتی شانس دریافت دارید که یا پدرتان ایرانی باشد، یا اینکه خودتان در ایران متولد شده و تا ۱۸ سالگی هم در ایران زندگی کرده باشید و بلافاصله درخواست دهید.
3. آیا قانون اعطای تابعیت به فرزندان مادر ایرانی لغو شده است؟
   خیر، قانون لغو نشده اما اجرای آن بسیار کند و سخت‌گیرانه شده است. پرونده‌های زیادی در مرحله استعلام امنیتی مانده‌اند و زمزمه‌هایی درباره تغییر این قانون به «اقامت دائم» به جای «تابعیت» شنیده می‌شود، اما هنوز چیزی قطعی نیست.
4. تفاوت کارت هوشمند جدید با شناسنامه چیست؟
   این دو کاملاً متفاوت هستند. شناسنامه سند «تابعیت و ایرانی بودن» است، اما کارت هوشمند یکپارچه که سازمان ملی مهاجرت صادر می‌کند، سند «اقامت و هویت اتباع خارجی» است تا بتوانند کارهای بانکی و سیم‌کارت خود را انجام دهند.
5. پروسه دریافت شناسنامه چقدر طول می‌کشد؟
   این مسیر بسیار طولانی است. به دلیل حساسیت‌های امنیتی و نیاز به تایید صلاحیت در مراجع مختلف (استانداری، اطلاعات، ثبت احوال)، این پروسه ممکن است از ۶ ماه تا بیش از ۲ سال زمان ببرد.