حکم جلب مهریه یکی از ابزارهای قانونی است که به زنان کمک میکند تا در صورت امتناع یا عدم توانایی مرد در پرداخت مهریه، از او درخواست جلب کنند. مهریه در قانون ایران یکی از حقوق مالی زن محسوب میشود و مرد موظف است آن را پرداخت کند. در صورتی که مرد از پرداخت مهریه خودداری کند و یا از پرداخت آن در زمان معین شده ناتوان باشد، زوجه میتواند درخواست صدور حکم جلب را به دادگاه ارائه دهد.
در این مسیر، وکیل دعاوی طلاق نقشی کلیدی ایفا میکند. وکیل متخصص با آگاهی از قوانین و روندهای قضائی، میتواند در مراحل مختلف پرونده مهریه، از جمله دریافت حکم جلب، راهنماییهای دقیق و مفیدی به زوجه ارائه دهد. این وکیل با بررسی وضعیت مالی مرد و توانایی یا عدم توانایی او در پرداخت مهریه، به دادگاه کمک میکند تا تصمیم درستی در این خصوص اتخاذ شود.
اگر شما هم در مورد شرایط و مراحل گرفتن حکم جلب مهریه، نقش وکیل در این فرایند و چگونگی پیگیری حقوق خود در این زمینه به اطلاعات بیشتری نیاز دارید، پیشنهاد میکنیم مقالهی کامل ما را مطالعه کنید تا تمامی جزئیات و نکات حقوقی را با دقت بیاموزید.
حکم جلب مهریه چیست؟
در صورتی که مرد از پرداخت مهریه به زن خودداری کند، زن میتواند از طریق دادگاه اقدام به اجرای مهریه نماید. این اقدام معمولاً زمانی صورت میگیرد که مرد پس از صدور حکم دادگاه مبنی بر پرداخت مهریه همچنان از انجام تعهد خود سر باز زند. در این مرحله، اگر مرد نتواند اثبات کند که توانایی مالی برای پرداخت مهریه ندارد یا به هر دلیلی از پرداخت آن امتناع کند، زن میتواند درخواست صدور حکم جلب مهریه را به دادگاه ارائه دهد.
حکم جلب مهریه در واقع یک دستور جلب حقوقی است که جنبه مجازات ندارد و صرفاً به منظور وادار کردن مرد به پرداخت مهریه صادر میشود. این حکم به معنای توقیف یا بازداشت مرد به خاطر عدم پرداخت مهریه نیست، بلکه به نوعی فشار حقوقی است تا مرد را مجبور به ایفای تعهدات مالی خود کند. صدور حکم جلب در این شرایط میتواند به عنوان ابزاری مؤثر در راستای اجرای مهریه عمل کرده و مرد را به پرداخت مبلغ تعیینشده سوق دهد.
همچنین، در صورتی که مرد همچنان از پرداخت مهریه امتناع کند و اثبات ناتوانی مالی او امکانپذیر نباشد، زن میتواند از دیگر ابزارهای حقوقی مانند درخواست توقیف اموال یا درخواست اعمال جریمههای مالی بهرهبرداری کند. در نهایت، هدف اصلی از این فرآیند، اجرای حق زن در دریافت مهریه و حمایت از حقوق مالی او است.
شرایط حکم جلب مهریه چیست؟
- مهریه زن باید از نوع عندالمطالبه باشد و برای دریافت مهریه اقدام کند. نحوه اقدام کردن او ابتدا در اداره ثبت و بعد از آن به دادگاه خانواده میباشد. پیش از مراجعه به دادگاه خانواده باید گواهی گرفته شده از اداره ثبت به همراه شما باشد، در غیر این صورت دادگاه خانواده درخواست شما را نمیپذیرد.
- مشخص بودن مقدار مهریه جهت دریافت مال یا معادل آن
- پس از طرح مهریه در دادگاه مربوطه و طرح موظف بودن مرد برای پرداخت آن، شما میتوانید از همان دادگاه درخواست اجراییه کنید.
- مدت یک ماه از درخواست شما گذشته باشد، مرد نیز تلاشی برای اعسار نکرده باشد.اما اگر مرد برای اعسار تلاش کرده باشد، و مطابق قسط بندی مهریه را شما را بپردازد، دیگر نمیتوان حکم جلب برای او صادر کرد.
مراحل و نحوه گرفتن حکم جلب مهریه
یکی از سوالات رایج در موضوعات حقوقی خانواده این است که آیا برای عدم پرداخت مهریه میتوان حکم جلب صادر کرد؟ پاسخ به این سوال مثبت است، به ویژه در صورتی که مرد از پرداخت مهریه امتناع کند و این امر موجب زیان مالی و معنوی زن شود. حکم جلب مهریه یک ابزار حقوقی است که در برخی شرایط میتواند علیه مرد صادر شود، اما شرایط خاصی برای دریافت این حکم وجود دارد که در ادامه به آنها پرداخته میشود.
- مراحل گرفتن حکم جلب مهریه:دریافت حکم قطعی از دادگاه برای پرداخت مهریه: اولین قدم برای درخواست حکم جلب مهریه، دریافت حکم قطعی از دادگاه است. پس از آنکه زن از دادگاه درخواست مهریه میکند و دادگاه رای به پرداخت آن میدهد، باید حکم نهایی و قطعی شود. این حکم به این معناست که مرد باید مبلغ مهریه را به زن پرداخت کند. پس از صدور حکم، باید حداقل ۲۰ روز از تاریخ صدور آن گذشته باشد تا حکم به مرحله اجرایی برسد.
- اجرای ثبت ازدواج و مطالبه مهریه:در مرحله بعد، زوجه باید برای دریافت مهریه خود اقدام به اجرای ثبت ازدواج کند. این اقدام به این صورت است که زن میتواند از طریق دفترخانههای ثبت ازدواج، سند ازدواج را به اجرا درآورد و از مرد بخواهد که مهریه را پرداخت کند. اگر اجرای ثبت ازدواج به نتیجه نرسید و مرد همچنان از پرداخت مهریه امتناع کرد، زوجه میتواند درخواست بازخواست به دادگاه بدهد.
- صدور اجراییه از دادگاه: اگر پس از طی مراحل قبل، مرد همچنان از پرداخت مهریه خودداری کند، زن میتواند از همان شعبه دادگاهی که حکم قطعی صادر کرده است، درخواست صدور اجراییه کند. اجراییه به عنوان یک حکم اجرایی به مرد ابلاغ میشود تا او را ملزم به پرداخت مهریه کند. در صورتی که پس از ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اجراییه به مرد، او همچنان مهریه را نپردازد، زن میتواند به واحد اجرای احکام مراجعه کرده و درخواست صدور حکم جلب مرد را داشته باشد.
- بررسی درخواست اعسار و تأثیر آن بر صدور حکم جلب: مرد ممکن است در این مرحله درخواست اعسار (ناتوانی مالی) کند و درخواست خود را به دادگاه ارائه دهد. اگر قاضی درخواست اعسار را پذیرفته و مرد را از نظر مالی ناتوان اعلام کند، حکم جلب مهریه صادر نخواهد شد و مرد از زندان معاف میشود. اما اگر مرد نتواند اقساط مهریه را پرداخت کند و درخواست اعسار او مورد پذیرش قرار نگیرد، حکم جلب همچنان برقرار خواهد بود. در این صورت، مرد مجبور به پرداخت مهریه به صورت نقدی یا اقساطی خواهد بود، در غیر این صورت حکم جلب او صادر خواهد شد.
- عدم پذیرش اعسار و صدور حکم جلب: اگر مرد در مهلت مقرر برای پرداخت مهریه هیچ اقدامی انجام ندهد و درخواست اعسار او پذیرفته نشود، حکم جلب به اجرا در میآید. این حکم از سوی دادگاه صادر شده و مرد را مجبور به پرداخت مهریه میکند. لازم به ذکر است که این حکم به نوعی فشار حقوقی بر مرد است تا به تکلیف خود در قبال پرداخت مهریه عمل کند.
در نتیجه، گرفتن حکم جلب مهریه یک فرآیند قانونی پیچیده است که مستلزم طی مراحل مختلف از جمله صدور حکم قطعی، درخواست اجراییه، و بررسی امکان اعسار است. هدف اصلی از این فرآیند، تضمین اجرای حقوق مالی زن و رسیدن به عدالت در ارتباط با مهریه است.
مدارک لازم برای گرفتن حکم جلب مهریه
برای دریافت حکم جلب مهریه، بهطور معمول لازم است که زوجه مدارک و مستندات خاصی را به دادگاه ارائه دهد. این مدارک بهطور کلی برای تسریع روند پرونده و تکمیل مراحل قانونی ضروری هستند. عدم ارائه صحیح و کامل این مدارک ممکن است باعث تاخیر در روند صدور حکم جلب شود. در ادامه به مدارک ضروری برای درخواست حکم جلب مهریه پرداخته میشود:
- مدارک هویتی خواهان (زوجه): اولین مدرکی که زوجه باید به دادگاه ارائه دهد، مدارک هویتی او است. این مدارک معمولاً شامل کپی شناسنامه و کارت ملی زن میباشد. این اسناد بهمنظور اثبات هویت خواهان و تطابق مشخصات فردی او با اطلاعات موجود در پرونده مهریه ضروری است.
- رای صادره از دادگاه مبنی بر محکومیت مرد به پرداخت مهریه: برای اینکه بتوان حکم جلب مهریه را دریافت کرد، لازم است که زوجه یک رای قطعی از دادگاه مبنی بر محکومیت مرد به پرداخت مهریه داشته باشد. این حکم باید در مراحل مختلف دادرسی صادر شده و به مرحله قطعیت رسیده باشد. در واقع، بدون وجود حکم قطعی از دادگاه، نمیتوان اقدام به درخواست حکم جلب کرد.
- اجراییه صادره از دادگاه: پس از صدور حکم قطعی، دادگاه اجراییهای صادر میکند که در آن به مرد اطلاع داده میشود تا مهریه را پرداخت کند. زوجه باید این اجراییه را به دادگاه ارائه دهد. اجراییه حکم رسمی و قانونی است که مرد را به پرداخت مهریه موظف میکند. اگر مرد از پرداخت امتناع کند، با ارائه این اجراییه میتوان درخواست حکم جلب را به دادگاه ارائه کرد.
ارائه این مدارک در کنار هم، بخشی از مراحل اساسی درخواست حکم جلب مهریه است. در صورتی که زوجه تمامی مدارک لازم را به دادگاه ارائه دهد، پرونده سریعتر و با دقت بیشتری رسیدگی خواهد شد. همچنین، اگر هر یک از این مدارک به درستی ارائه نشود، ممکن است روند پرونده با تأخیر مواجه شود یا حتی پرونده به دلایل قانونی معلق بماند.
هزینه گرفتن حکم جلب مهریه در سال 1403
گرفتن حکم جلب مهریه یکی از ابزارهای قانونی برای الزام مرد به پرداخت مهریه است که در صورتی که مرد از پرداخت آن خودداری کند، به کار گرفته میشود. این فرآیند بهعنوان یکی از راههای قانونی برای حمایت از حقوق زنان در زمینه مهریه، در قانون پیشبینی شده است. در سالهای اخیر، بهویژه با تصویب قوانین جدید، تلاشهایی برای کاهش تعداد افرادی که به دلیل عدم توانایی در پرداخت مهریه در زندان هستند، صورت گرفته است. اما در این میان، سوالی که همچنان مطرح میشود این است که هزینههای گرفتن حکم جلب مهریه در سال 1403 چه میزان است و چه هزینههایی بهطور معمول باید توسط زوجه پرداخت شود؟
هزینههای گرفتن حکم جلب مهریه
پاسخ به این سوال این است که در واقع، گرفتن حکم جلب برای مهریه هزینهای خاص ندارد. یعنی پس از صدور حکم قطعی از دادگاه، زوجه میتواند با درخواست صدور اجراییه، فرآیند گرفتن حکم جلب را آغاز کند و به واحد اجرای احکام مراجعه نماید. در این مرحله، صدور حکم جلب مهریه نیاز به پرداخت هزینه اضافهای ندارد.
هزینههای مرحله ابتدایی درخواست حکم جلب
اما، پیش از رسیدن به این مرحله، زوجه باید در مراحل اولیه اقداماتی را انجام دهد که این مراحل هزینهبر هستند. این هزینهها بهویژه مربوط به فرآیندهای اولیه دعاوی هستند که زوجه برای دریافت حکم پرداخت مهریه باید طی کند:
- هزینه دادرسی برای طرح دعوای مهریه
در ابتدا، زوجه باید هزینه دادرسی برای طرح دعوی مطالبه مهریه را پرداخت کند. هزینه این دادرسی بستگی به مقدار مهریه دارد. اگر مبلغ مهریه تا بیست میلیون تومان باشد، هزینه دادرسی معادل دو و نیم درصد ارزش مهریه است. اما اگر مهریه بیشتر از بیست میلیون تومان باشد، هزینه دادرسی معادل سه و نیم درصد از ارزش مهریه خواهد بود.
- مراجعه به اداره ثبت و دادگاه خانواده
زوجه برای شروع فرآیند مطالبه مهریه باید ابتدا به اداره ثبت ازدواج مراجعه کند تا درخواست خود را ثبت نماید. در صورتی که این روش نتیجهای ندهد، زوجه میتواند به دادگاه خانواده مراجعه کند تا درخواست صدور حکم پرداخت مهریه را مطرح نماید. هزینههای مرتبط با این مراحل شامل هزینههای دادرسی، ثبت دادخواست و صدور احکام قضایی است.
در نهایت، فرآیند گرفتن حکم جلب مهریه از مرحله صدور حکم قطعی دادگاه به بعد، هزینهای برای زوجه ندارد و تنها هزینههای پیشین مانند هزینه دادرسی برای طرح دعوی و صدور اجراییه وجود دارد. این هزینهها بسته به مقدار مهریه متغیر است و بر اساس تعرفههای قضایی محاسبه میشود.
حکم جلب مهریه ۱۴۰۳
مطابق قانون حقوق زن در خصوص مهریه، تا ۱۱۰ سکه آن قابل برآورد خواهد بود. البته اگر مرد توان استطاعت کامل را داشته باشد، مطابق مهریه شما موظف است تمام و کمال آن را پرداخت کند. اگر مرد توان استطاعت کامل را نداشته باشد، میتواند از طریق اعسار مهریه را قسط بندی کند.
اعسار به مختصر به معنای عدم توانایی مرد در پرداخت مهریه میباشد. در صورت بروز همچین اتفاقی و تایید آن توسط دادگاه، مهریه به صورت قسط بندی شده و مرد باید طبق موعد گفته شده توسط دادگاه اقدام به پرداخت مهریه کند. در ادامه به تعریف و توضیح کاملتر اعسار خواهیم پرداخت.
بعد از گرفتن حکم جلب مهریه چه باید کرد
برای درخواست قرار جلب مرد به دلیل عدم پرداخت مهریه، شرایط خاصی باید رعایت شود که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
- دادخواست مطالبه مهریه:
اولین شرط برای درخواست حکم جلب، ارائه دادخواست مطالبه مهریه از سوی زوجه یا وکیل وی به دادگاه است. این دادخواست باید به دلیل امتناع زوج از پرداخت مهریه ارائه شود. - اثبات تمکن مالی مرد:
برای دریافت حکم جلب، زوجه باید ثابت کند که مرد توان مالی لازم برای پرداخت مهریه را دارد. این موضوع تحت عنوان «عندالاستطاعه» (توانایی مالی) بررسی میشود. در صورتی که مرد بتواند نشان دهد که توان پرداخت مهریه را ندارد، حکم جلب صادر نمیشود. - پرداخت اقساط مهریه:
اگر دادگاه مبلغ مهریه را به صورت اقساط تعیین کرده باشد، و مرد هیچگونه پرداختی نداشته باشد یا از پرداخت اقساط معین شده خودداری کند، زوجه میتواند تقاضای حکم جلب مرد را بدهد. در صورتی که مرد اقدام به پرداخت تنها بخشی از اقساط کند و بخش باقیمانده را نپردازد، امکان صدور حکم جلب وجود دارد. - مشخص بودن مقدار مهریه:
برای درخواست حکم جلب، باید مقدار و مبلغ مهریه بهطور دقیق مشخص باشد. در این صورت، زن میتواند درخواست دریافت عین مال یا معادل آن را از مرد داشته باشد. - مهریه از نوع «عندالمطالبه»:
یکی دیگر از شرایط لازم برای گرفتن حکم جلب این است که مهریه از نوع «عندالمطالبه» باشد، به این معنا که زن بتواند هر زمان که بخواهد، درخواست پرداخت مهریه را مطرح کند. پس از درخواست، زوجه باید برای مطالبه مهریه اقدام کند. - گذشت یک ماه از تاریخ اجراییه:
در صورتی که یک ماه از تاریخ ابلاغ اجراییه مهریه گذشته باشد و مرد هیچگونه درخواستی مبنی بر اعسار از مهریه به دادگاه ارائه ندهد، زوجه میتواند درخواست حکم جلب کند. در این صورت، عدم اقدام مرد برای درخواست اعسار از پرداخت مهریه دلیلی برای صدور حکم جلب محسوب میشود. - پذیرش درخواست اعسار و عدم پرداخت اقساط:
اگر مرد درخواست اعسار خود را به دادگاه ارائه داده و مهریه برای او قسطبندی شده باشد، اما مرد به هیچوجه برای پرداخت اقساط اقدام نکند یا تنها بخش کوچکی از اقساط را پرداخت کند، زوجه حق دارد درخواست صدور حکم جلب را بدهد. - پنهان کردن یا انتقال اموال:
در صورتی که زوجه مطمئن باشد که مرد اموالی برای پرداخت مهریه دارد، اما این اموال را به دیگران منتقل کرده یا مخفی کرده است تا از پرداخت مهریه خودداری کند، زوجه میتواند با کمک وکیل طلاق این موضوع را به اثبات برساند و درخواست حکم جلب کند.
برای گرفتن حکم جلب مهریه، زوجه باید شرایط خاصی را رعایت کند که شامل اثبات توان مالی مرد، مشخص بودن مهریه، و عدم پرداخت اقساط میشود. در مواردی که مرد اقدام به پنهان کردن اموال یا امتناع از پرداخت مهریه کند، زوجه میتواند با استفاده از کمک وکیل، این شرایط را به اثبات برساند و حکم جلب را دریافت کند.
حکم جلب مهریه چقدر اعتبار دارد؟
حکم جلب مهریه نیز همانند سایر احکام صادره دارای تاریخ اعتبار مشخصی است که باید مورد توجه قرار گیرد. تاریخ ذکر شده در بالای حکم جلب، نشاندهنده تاریخ انقضای حکم است. به این معنا که پس از گذشت این تاریخ، حکم جلب فاقد اعتبار خواهد بود و برای ادامه پیگیری و اجرای حکم جلب، زوجه یا وکیل وی باید برای تمدید آن اقدام کنند.
در صورتی که در برگه حکم جلب مهریه، ساعت خاصی برای اجرای آن ذکر نشده باشد، زمان اقدام برای جلب زوج محدود به ساعات روز است. این ساعتها از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب محاسبه میشوند، و در این بازه زمانی، امکان جلب مرد وجود دارد. بنابراین، اگر این زمان سپری شود، زوجه باید برای پیگیری دوباره در روزهای بعدی اقدام کند.
بهطور کلی، رعایت تاریخ اعتبار حکم جلب و زمانهای مشخصشده برای اجرای آن، از اهمیت زیادی برخوردار است و هر گونه تأخیر در این زمینه میتواند موجب ایجاد مشکل در فرایند اجرایی حکم جلب شود.
در زمان به اجرا گذاشتن حکم ملاک قیمت سکه چطور مشخص میشود؟
به عنوان مثال اگر شما در سال ۱۳۶۰ ازدواج کرده باشید، اهمیتی ندارد که سکه در آن زمان چه قیمتی داشته. اتفاقا شما باید در هر زمانی که همسر شما درخواست مهریه میکند، با قیمت زمان خود مبلغ سکه مشخص میشود. پس قیمت سکه دقیقا از زمانی محاسبه میشود که زن اقدام به درخواست مهریه کرده است.
مدت زمان حبس در خصوص مهریه چقدرطول میکشد؟
هنگامی که حکم قطعی پرداخت مهریه صادر شود، مرد موظف است، طی ۳۰ روز آن را پرداخت کند زن میتواند لیستی از اموال مرد ارائه دهد تا اموال او را توقیف کند. اگر مرد اموالی برای توقیف نداشته باشد طی یک ماه باید درخواست اعسار کند.
زمانی که حکم اعسار مرد تایید شود، دیگر نمیتوان حکم جلب او را گرفت. البته اگر مرد قسطها را پرداخت نکند طوری که دو یا سه قسط عقب بیفتد، زن مجدد میتوان درخواست حکم جلب او را بگیرد. حال اگر مرد به زندان بیفتد تا زمانی که مهریه را پرداخت نکند، نمی تواند آزاد شود، مگر دادگاه مهریه را قسط بندی کند.
سخن آخر
در مقاله حاضر به موضوع حکم جلب مهریه پرداختیم، تمام احتمالات حکم جلب مهریه را و همینطور عدم حکم جلب مهریه را به زبان کاملا ساده برای شما بررسی کردیم. از آنجایی که ما نگران وضع حال شما هستیم، میگویم طلاق آخرین راه حل نیست. اما اگر شما فردی هستید که با همسر خود در تنش هستید و مداوم به طلاق فکر میکنید، بهترین راه برای شما ارتباط با یک مشاور حقوقی است.
وکیل دعاوی طلاق مشاوره حقوقی میدهد، دادخواست طلاق را تنظیم و در دادگاه از حقوق موکل دفاع میکند. او مسائل مالی، مهریه، نفقه و حضانت فرزند را بررسی کرده و در صورت امکان طلاق توافقی را تسهیل میکند. همچنین، پیگیر اجرای حکم طلاق و حل مشکلات احتمالی بعد از آن است تا حقوق موکل به درستی حفظ شود.
بعد از مشاوره اگر به نتیجه رسیدید که طلاق تنهاترین راه حل شماست، آن وقت اقدام به طلاق کنید. حال اگر در پیدا کردن مشاور حقوقی متخصص یا حکم جلب مهریه سوالی دارید، مجموعه دیوان خرد همواره به صورت رایگان پاسخگو سوالات و ابهامات شما میباشد. شما میتوانید از طریق بخش نظرات، فروم موجود در سایت یا شماره تماس مجموعه با ما در ارتباط باشید.
صادر کرد؟ پاسخ به این سوال مثبت است، به ویژه در صورتی که مرد از پرداخت مهریه امتناع کند و این امر موجب زیان مالی و معنوی زن شود. حکم جلب مهریه یک ابزار حقوقی است که در برخی شرایط میتواند علیه مرد صادر شود، اما شرایط خاصی برای دریافت این حکم وجود دارد که در ادامه به آنها پرداخته میشود.
سوالات متداول
- آیا مرد میتواند بعد از صدور حکم جلب میتواند درخواست اعسار بدهد؟
بله، هر زمانی که مرد تقاضای اعسار کند و توسط دادگاه تایید شود، حکم جلب برای مهریه لغو می گردد. - اگر مرد براساس تصادف فوت کند،و دیه به او تعلق بگیرد، آیا زن میتواند از دیه او مهریه بگیرد؟
مطابق ماده۸۶۸ قانون مدنی،ورثه در صورتی سهم الارث خود را دریافت میکنند که تمام حقوق بر عهده متوفی بوده باشد. مطابقا از محل اموال به جامانده پرداخت میشود. از آنجا که مهریه جزو دارایی زن و بدیهی مرد به شمار می آید، دیه اموال به جا مانده از متوفی تلقی شده، بنابراین زن میتواند مهریه خود را دریافت کند. - اعسار یعنی چه؟
اعسار در مهریه به معنای ناتوانی مرد در پرداخت مهریه است، حال این اعسار انواعی دارد که در مقاله به صورت کامل به آن پرداختیم.
