در دنیای امروزه در دنیای حقوقی در معاملات خودرو یا مالکیت مواردی مانند تقلب، جعل یا اشتباهاتی در تنظیم سند عادی یا رسمی صورت میگیرد که باعث ابطال سند میشود. دعاوی ابطال سند به این منظور که مالکیت افراد را مشخص میکند، از اهمیت و حساسیت بالایی برخوردار است.
در این مسیر وکیل الزام به تنظیم سند نقش مهمی ایفا میکند. وکیل الزام به تنظیم سند با دانش و تخصصی که در زمینه اسناد عادی و رسمی دارد، میتواند به طور کامل از حقوق موکل خود دفاع کند. وکیل با دادن مشاورههای حقوقی جامع و ارائه دادن راهکارهای مناسب فرد را در این مسیر همراهی میکند.
در این مقاله به بررسی تعاریف ابطال سند، انواع ابطال، شرایط و بررسی نقش وکیل در دعاوی ابطال سند میپردازیم. در صورتی که به دنبال اطلاعات جامعی درباره دعاوی ابطال سند هستید، در ادامه مقاله همراه ما باشید.
ابطال سند

ابطال سند یکی از دعاوی رایج حقوقی است که به معنای بیاعتبار کردن اسناد رسمی یاد عادی به دلایلی همانند رعایت نکردن شرایط قانونی یا جعل وتقلب در تنظیم سند است. دعاوی ابطال سند میتواند در خصوص اسناد مختلفی مانند اسناد ملکی، اسناد خودرو، یا سایر اسناد رسمی و عادی مطرح شود، که در ادامه مقاله به شکل کامل توضیح داده می شوند.
ابطال سند خودرو چیست
ابطال سند خودرو با توجه به نوع سند، شرایط ابطال آن نیز متفاوت است. سند خودرو به دو شکل رسمی یا عادی است که این دو دسته در اعتبار و ارزش از هم متفاوت هستند. برای درک این مفهوم در مرحله اول به تعریف سند عادی و رسمی در خودرو میپردازیم.
اسناد رسمی خودرو اسنادی هستند که توسط سازمان ثبت اسناد و املاک یا ماموران دولت ثبت و تنظیم شده است. برگ سبز خودرو و سند رسمی چون به دست دولت تنظیم شده است از اعتبار بالای قانونی برخوردار است. برای ابطال سند رسمی خودرو باید به مراجع قانونی مراجعه کرده و با اثبات دلایل کافی برای ابطال سند خودرو اقدام کنید.
اسناد عادی خودرو اسنادی هستند که توسط افراد به صورت دستی تنظیم شده است. این اسناد فاقد اعتبار قانونی است و برای ابطال شرایط سادهتر است. برای مثال با شهادت شهود یا رعایت نکردن شرایط قرارداد، باطل کردن سند خودرو امکان پذیر است.
به شکل کلی اسناد رسمی اسنادی هستند که توسط مراجع قانونی تنظیم گردیده و برای ابطال نیاز به دلایل محکمه پسند است. اما در اسناد عادی ، اسناد به صورت دستی تنظیم شده و ابطال آن به شکلی آسانتر اعمال میگردد.
ابطال سند رسمی چیست؟
به نوعی دعاویی که شخص در آن اقدام به باطل کردن یک یا چند سند رسمی میکند، ابطال سند رسمی گفته میشود. دعاوی ابطال سند زمانی مطرح میشود که یک ملک همزمان به چندین شخص، فروخته شده باشد و یا سند مد نظر، مطابق با مقررات مربوطه، صادر نشده باشد.
در چه شرایطی میتوان درخواست ابطال سند رسمی کرد؟

شرایط دعاوی ابطال سند در موارد خاصی قابل اجرا میباشد؛ از جمله این موارد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اسناد مجعول
در مواردی که افرادی قصد انجام کاری نامشروع را دارند و در واقع درصدد کسب مال از طریق روشهای نامشروع و فریب شهروندان هستند، با دسترسی غیر مجاز به اوراق و مهرهای دولتی، اسنادی را جعل و از جهت رسیدن به اهداف خود، استفاده میکنند. این اسناد رسمی میتواند مربوط به هر چیزی از جمله کارت پایان خدمت، مدارک تحصیلی، سند خودرو، اسناد مالکیت منزل و … باشد. در این موارد باید سریعاً با استفاده از روشهای دعاوی ابطال سند نسبت به بیاثر کردن سندهای جعلی اقدام کرد.
- اسناد صوری و غیر واقعی
گاهی اوقات به علل مختلف، چند شخص بدون آنکه قصد واقعی مبنی بر نقل و انتقال داشته باشند، قراردادهایی را به صورت غیر واقع تنظیم میکنند. در اصلاحات حقوقی به اینگونه قراردادها که واقعی نیستند، قراردادهای صوری گفته میشود. به دلیل عدم واقعیت این قراردادها، میتوان ابطال این سندها را به علت صوری بودن و نداشتن پشتوانه حقوقی واقعی از مراجع قضایی تقاضا نمود.
- اسناد مالکیت معارض
سند مالکیت معارض، نوعی سند است که تمام یا بخش از سند مالکیت قبلی را در بر دارد و تمام یا بخشی از یک ملک در محدوده دو سند مالکیت باشد؛ به بیانی دیگر، همه یا بخشی از یک ملک که در سند مالکیت مؤخر قید شده، وجود خارجی نداشته و همان است که در سند مالکیت مقدم، قید شده است.
- اسنادی صادر شده از طریق کلاهبرداری و دیگر جرایم
دیگر شرایط پذیرش دعاوی ابطال سند مربوط به اسناد جرایم میباشد. معمولاً اشخاص در مواجه با اینگونه موارد بلافاصله نسبت به طرح شکایت کیفری اقدام میکنند. به طور کلی صلاحیت ابطال سند بر عهده مراجع حقوقی بوده و شخص ذینفع باید درخواست ابطال سند رسمی را به مراجع حقوقی اعلام کند.
- ابطال اسنادی که جهت تضمین به دارنده سند سپرده یا منتقل شده است
بسیاری از موارد که افراد جهت انجام امور مضاربهای و یا دریافت وام به افراد ثروتمند مراجعه و برای تضمین بازپرداخت، املاک و آپارتمانهای نامبردگان را قولنامه میکنند، در حالی که هیچگونه برنامهای جهت انتقال املاک مزبور ندارند و تنظیم قولنامه تنها به عنوان یک تضمین برای باز پرداخت وام و قرض میباشد.
ابطال سند مالکیت
یکی از انواع اوراق رسمی که تمامی موارد درج شده در آن در دفتر املاک ثبت و ضبط میشود، سند مالکیت میباشد. این سند در دست مالکین میباشد ولی به دلایل مختلفی ممکن است که به حکم دادگاه و یا علل مختلفی باطل شود و ارزش خود را از دست دهد.جهت مطرح کردن دعاوی ابطال سند رسمی مالکیت باید موارد زیر رعایت شوند:
- وجود سند مالکیت: اولین شرط و ارکان اصلی طرح بیاثر کردن سند مالکیت، وجود خود سند مالکیت در ید خواهان دعوا میباشد.
- رعایت مقررات مربوط به صدور سند: دومین شرط، رعایت قوانین و مقررات مربوطه جهت صدور سند میباشد.
تفاوت های موجود بین سند مالكیت و سند رسمی

بین سند مالکیت و سند رسمی، تفاوتهایی وجود دارد که در ادامه به این تفاوتها اشاره میکنیم:
- تشریفات تنظیم و صدور این دو نوع سند با یکدیگر متفاوت است.
- بصورت كلی ثبت ملک در دفتر املاک، بیان کننده خاتمه جریانات ثبت میباشد و بعد از ثبت ملک مزبور دیگر به آن ملک جاری اطلاق نمی شود. بلكه ملک ثبت شده نامیده می شود. اما ثبت سند رسمی نقل و انتقال ملكک ثبت شده در دفتر اسناد رسمی به این معناست كه، با رعایت كلیه قوانین و مقررات جاری و با اخذ كلیه استعلامات و مفاصا حسابهای مقرر قانونی، ملک به نام خریدار منتقل شده و ثمن معامله و حقوق دولتی نیز پرداخت شده است و از تاریخ تنظیم و امضای سند، مالک ملک مزبور شخص خریدار میباشد.
- سند مالكیت در واقع انعکاس دهنده مندرجات دفتر املاک میباشد. ولی سند رسمی انجام معامله منعكس كننده آخرین نقل و انتقال انجام شده نسبت به مللک ثبت شده میباشد.
- سند مالكیت در اداره ثبت صادر میشود. ولی سند نقل و انتقال در دفتر اسناد رسمی تنظیم و صادر میگردد.
- سند مالكیت آمار قطعی و قانونی بر مالكیت شخص و یا اشخاص نسبت به ملک و یا املاک میباشد. ولیكن سبب تملک نمیگردد. ولی سند انتقال رسمی تنظیمی در دفتر خانه هم آمار قطعی و قانونی بر ملكیت اشخاص و هم سبب تملک و انتقال مالكیت به آنها میباشد.
- سند مالكیت صادره از سوی اداره ثبت به معنای اخص كلمه سند رسمی موضوع ماده ۹۲ و ۹۳ قانون ثبت به حساب نمیآید. چرا که در ذات خود فاقد قدرت اجرایی و قابلیت اجرا میباشد و مفاد و بندهای آن به خودی خود قابل اجرا نیستند. در حالی كه مفاد و بندهای اسناد رسمی تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی در رابطه با نقل و انتقال املاک و تعهدات مندرج در اسناد تنظیمی بدون نیاز به حكمی از سوی محاكم قانونی دادگستری لازم الاجرا بوده و دارای ضمانت اجرایی میباشد.
برای کسب آگاهی بیشتر در رابطه با این تفاوتها، کافی است با موسسه حقوقی دیوان خرد تماس بگیرید. در صورتی که قصد تنظیم شکوائیه را دارید نیز میتوانید با وکلای ما در تماس باشید.
عدم رعایت مقررات مربوط به مبنای صدور سند
در صورت عدم رعایت مقررات مبنای صدور سند مانند عدم رعایت قوانین و مقررات جاریه کشور در قرارداد معامله، مستنداتی که مثبت انتقال مالکیت است و مستند صدور سند بوده ولی به هر علت قانونی، باطل یا فسخ شده باشد، در این موارد مدعی میتواند اقدام به دادخواست ابطال سند نماید.
عدم رعایت مقررات مربوط به تنظیم اسناد رسمی
در برخی از موارد به دلیل عدم رعایت مقررات در صدور سند، میتواند باعث ابطال سند رسمی شود. عدم رعایت قوانین ممکن است به صورت سهوی اتفاق بیافتد، البته امضا موارد اینچنینی امکان پذیر نمیباشد. ولیکن با توجه به شمار زیاد مقررات و بخشنامهها، امکان وجود اشتباهات زیادی وجود دارد، فلذا جهت درخواست باطل کردن سند مطابق با شرایط دعاوی ابطال سند، باید توجه داشت که در صورت عدم رعایت مقررات مربوط به صدور سند، میتواند درخواست ابطال سند را اعلام کرد.
نتیجه گیری
دعاوی ابطال سند همانطور که در مقاله توضیح داده شد یکی از مسائل حقوقی مهم است که در صورت به وجود آمدن این دعوی میتواند مالکیت فرد را به خطر بیندازد. این دعوی با توجه به اشتباهات هنگام تنظیم سند یا مشکلاتی بعد از تنظیم سند به وجود میآید.
در صورت به وجود آمدن چنین مشکلاتی وکیل الزام به تنظیم سند نقش مهمی ایفا میکند. وکیل الزام به تنظیم سند با خرد و دانشی که در این زمینه دارد، تنظیم شکایت و ارائه دادخواست از حقوق موکل خود دفاع میکند.
در صورت داشتن هرگونه سوال و ابهام درباره دعاوی ابطال سند میتوانید با کارشناسان دیوان خرد ارتباط بگیرید. برای این ارتباط میتوانید از طریق فرمهای داخل مقاله یا شمارههای درج شده در سایت اقدام نمایید. این ارتباط به صورت رایگان و در کوتاهترین زمان انجام میگردد.
سوالات متداول
- دلایل اصلی برای اقامه دعوی ابطال سند چیست؟
جعل، تقلب، انتقال غیرقانونی، یا عدم رعایت شرایط قانونی در تنظیم سند از دلایل اصلی برای اقامه دعوی ابطال سند هستند. - ابطال سند رسمی چه مراحلی دارد؟
ارائه دادخواست به دادگاه صالح، جمعآوری و ارائه مدارک و مستندات، و شرکت در جلسات دادرسی از مراحل اصلی رسیدگی به دعوی ابطال سند رسمی است. - آیا برای ابطال سند به وکیل نیاز داریم؟
بله،وکیل الزام به تنظیم سند با دانش و خردی که دارد میتواند باعث موفقیت فرد در پرونده حقوقی شود.