قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان | سهم دختر و پسر چگونه تعیین می‌شود؟

یکی از سوالات پرتکرار این است که قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان به چه صورت است.تمامی قوانین مروبوطه به ارث و میراث طبق اسلام و قوانین ایران تنظیم و تدوین می‌شود.رد این مقاله به شکل کامل این قوانین راب رای شما شرح می‌دهیم.

در موضوع تقسیم ارث بین فرزندان وکیل پایه یک دادگستری نقش چشمگیری در این فرایند دارد. وکیل می‌تواند با استعلام از دارایی‌های متوفی به صورت قانونی به شکل قانونی ارث متوفی را بین وراث تقسیم نماید. همچنین در صورت وجود مشکل می‌تواند به شکل قانونی حق شما را از وارثان باز پس گیرد.

ما در این مقاله به شکل کامل تقسیم ارث بین فرزندان اعم از نحوه تقسیم ارث، قانون‌های تقسیم ارث، فرمول‌های موجود و مدارک مورد نیاز را شرح داده‌ایم. برای دانستن اطلاعات ذکر شده در ادامه مقاله همراه ما باشید:

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان واقعیت دارد؟

موضوع برابری ارث دختر و پسر در ایران، بحثی پیچیده و چندوجهی است که از زوایای مختلف حقوقی، فقهی، اجتماعی و اقتصادی قابل بررسی است. در ادامه به بررسی ابعاد مختلف این موضوع می‌پردازیم:

1. وضعیت فعلی:

• طبق قانون مدنی فعلی ایران، سهم الارث پسر دو برابر سهم الارث دختر است.
• این موضوع مخالف اصل برابری است و از نظر بسیاری از کارشناسان تبعیض آمیز محسوب می شود.

2. طرح جدید مجلس:

• در سال 1401، مجلس شورای اسلامی طرحی را تحت عنوان طرح اصلاح مواد 907، 908 و 949 قانون مدنی با هدف ایجاد برابری در ارث بین فرزندان دختر و پسر به تصویب رساند.
• این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده است و برای لازم الاجرا شدن نیاز به تایید شورای نگهبان دارد.

3. ادله موافقان برابری ارث:

• موافقان برابری ارث معتقدند که همه افراد انسانی، اعم از زن و مرد، از حقوق مساوی برخوردارند و تفاوت گذاشتن بین آنها در مورد ارث تبعیض آمیز است.
• آنها همچنین استدلال می کنند که برابر شدن ارث دختر و پسر به تقویت جایگاه زنان در خانواده و جامعه کمک می کند.

4. ادله مخالفان برابری ارث:

• مخالفان برابری ارث معتقدند که این موضوع با احکام فقهی اسلام مغایرت دارد.
• آنها همچنین استدلال می کنند که برابر شدن ارث دختر و پسر به ضرر خانواده ها خواهد بود و ممکن است منجر به افزایش طلاق شود.

5. راه حل های جایگزین:

• برخی کارشناسان معتقدند که به جای برابر کردن ارث دختر و پسر، می توان راه حل های جایگزینی مانند افزایش حقوق زنان در زمینه های دیگر مانند مهریه و حضانت فرزندان را در نظر گرفت.

سهم الارث همسر در قانون جدید

در قانون جدید ارث که هنوز به طور کامل نهایی نشده است، تغییراتی در مورد سهم الارث همسر در نظر گرفته شده است.

قانون فعلی:

• طبق قانون مدنی فعلی، سهم الارث همسر به دو دسته تقسیم می شود:

  • اگر متوفی فرزند داشته باشد: در این حالت، سهم همسر یک هشتم از اموال منقول (مانند ماشین، وسایل و غیره) و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول (مانند زمین و خانه) است.
  • اگر متوفی فرزند نداشته باشد: در این حالت، سهم همسر نصف اموال متوفی است.

قانون جدید:

• در طرح جدید مجلس شورای اسلامی، سهم الارث همسر در هر دو صورت یکسان در نظر گرفته شده است:

  • چهاردهم اموال منقول و غیرمنقول متوفی به همسرش تعلق خواهد گرفت.

تفاوت ها:

• مهمترین تفاوت قانون جدید با قانون فعلی این است که در هر دو صورت (چه متوفی فرزند داشته باشد و چه نداشته باشد) سهم الارث همسر یکسان است.
• در قانون جدید سهم الارث همسر افزایش یافته است.

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان طبق قانون مدنی

در ماده 861 قانون مدنی، موجب ارث شامل 2 امر می‌شود:

1. نسب: اقوام و خویشاوندانی که رابطه هم خونی با متوفی دارند، نسب نامیده می‌شوند.
2. سبب: به اقوام و خویشاوندانی که به طریق ازدواج دارای روابط فامیلی با متوفی هستند را نیز سبب می‌نامند.

از طریق رابطه نسبی فرزند دختر از طبقه اول ارث می‌برد و سهم ارثی‌اش از پدر از اولویت بالایی برخوردار است. در این صورت اگر متوفی فرزندانی داشته باشد، هنگام تقسیم ارث به خویشاوندان دیگر در طبقات دوم و سوم ارثی نخواهد رسید. در نگاه دیگر به قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان طبق قانون مدنی، اگر متوفی ابوین نداشته باشد اما یک یا چند فرزند داشته باشید، تقسیم ارث بین فرزندان به صورت زیر خواهد بود:

1. اگر تنها وارث متوفی مادر، پدر، دختر و پسرش باشند، یک ششم ارث به پدر، یک ششم به مادر و بقیه (چهار ششم) بین دختران و پسران تقسیم می‌­شود. به طوری که به پسران دو برابر سهم‌الارث دختران برسد.
2. اگر تنها وارثان متوفی مادر و پدر و یک دختر باشند، یک ششم ارث به پدر، یک ششم به مادر و سه ششم به دختر تعلق می­‌گیرد و باقی مانده که یک ششم است، تقسیم بر پنج می‌­شود. از این مقدار یک پنجم به پدر، یک پنجم به مادر و سه پنجم به دختر تعلق می­‌گیرد.
3. اگر همه­‌ فرزندان دختر باشند، ماترک بین آنها به طور مساوی تقسیم می­‌شود.
4. اگر تنها وارث متوفی مادر و پدرش با چند دختر باشند، یک ششم ترکه به پدر و یک ششم به مادر و بقیه که چهار ششم است، بین دختران به طور مساوی تقسیم خواهد شد.
5. اگر تعداد فرزندان، متعدد بوده و بعضی دختر و بعضی پسر باشند، پسر دو برابر دختر ارث می‌برد.
6. اگر فرزند یک نفر باشد خواه پسر یا دختر، تمام‌ ترکه به او می‌رسد.

در نهایت اگر وارث متوفی فقط یک دختر باشد و وراثت دیگری از طبقه اول یا زوج و زوجه وجود نداشته باشد، دختر متوفی تمامی ارث را از آن خود خواهد کرد.

ارث در صورت عدم وجود فرزند

در قانون جدید ارث که هنوز به طور کامل نهایی نشده است، تغییراتی در مورد ارث در صورت عدم وجود فرزند نیز در نظر گرفته شده است.

قانون فعلی:

• طبق قانون مدنی فعلی، در صورت عدم وجود فرزند، ماترک متوفی بین پدر و مادر و سایر وراث طبقه دوم (برادر و خواهر و …) به ترتیب زیر تقسیم می شود:

  • یک سوم به پدر و یک سوم به مادر
  • یک ششم به هر یک از برادران و خواهران

قانون جدید:

• در طرح جدید مجلس شورای اسلامی، ترتیب تقسیم ارث در صورت عدم وجود فرزند به این صورت تغییر یافته است:

  • یک ششم به پدر و یک ششم به مادر
  • باقیمانده بین برادران و خواهران به طور مساوی تقسیم می شود.

تفاوت ها:

• مهمترین تفاوت قانون جدید با قانون فعلی این است که سهم پدر و مادر در ارث کاهش یافته است.
• در قانون جدید سهم برادران و خواهران افزایش یافته است.

روش تقسیم ارث بین فرزندان

در قانون مدنی شرایط و مقررات ارث به طور کامل توضیح داده شده است؛ با این حال بسیاری از قوانین، برگرفته از قرآن و اسلام است. در ابتدا فرزندان متوفی که جزو وراث طبقه اول (درجه یک) هستند، از ارث برخوردار می‌شوند. همانطور که پیش‌تر اشاره شد، پسر دو سهم و دختر یک سهم می‌برد.

در قانون مدنی افرادی که می‌توانند از شخص متوفی ارث ببرند به سه گروه یا طبقه، دسته بندی شده‌اند. لازم به ذکر است اگر خویشاوندی در گروه بالاتر وجود داشته باشد، طبقه پایین‌تر نیز از ارث محروم می‌شوند. برای تقسیم ارث، فرزندان باید فرزند مشروع متوفی باشند؛ زیرا بر اساس قانون فرزندان نامشروع از ارث محرومند.

مدارک مورد نیاز برای تقسیم ترکه

برای تقسیم ارث بین ورثه، نیاز است تا مدارک مورد نیاز برای تقسیم ارث بین فرزندان به طور کامل مهیا باشد. مدارک مورد نیاز عبارتند از:
ارائه درخواست ترکه و مشخصات کامل هویتی درخواست کننده
ارائه گواهی انحصار وراثت ثبت شده در دفتر قضایی
ارائه لیست اموال و دارایی‌ها

سهم الارث دختر و پسر از مادر

مدتی است که این سوال به یکی از پرسش‌­های متداول تبدیل شده و بسیاری از افراد قصد دارند، بدانند که طبق قانون جدید سهم الارث دختران و پسران از مادر متوفی خود چه مقدار خواهد بود. جالب است بدانید که در تقسیم سهم الارث بین پدر و مادر تفاوتی وجود ندارد. یعنی در هر صورت سهم پسران دو برابر سهم دختران است.

فرمول تقسیم ارث بین دختر و پسر

یکی از فرمول‌های تقسیم ارث بین دختر و پسر به صورت زیر است:

1. ابتدا باید ارث وارث فوت شده را محاسبه کنید.
2. سپس ارث بر اساس شرایط موجود تقسیم می‌شود. به طور معمول، در بسیاری از کشورها، اگر فوت کننده هیچ وصیتی نداشته باشد، ارث به صورت متساوی بین پسران و دختران تقسیم می‌شود. اما در برخی موارد قوانین محلی یا اسلامی ممکن است تحدیدی برای تقسیم ارث مشخص کند.
3. در برخی موارد، قوانین ممکن است مشخص کند که دختران یا پسران حق تقاسم یا تقدیر از ارث را ندارند و املاک و اموال به تسویه مستقیم میرسد.

قانون جدید ارث برادر و خواهر

•  برادران و خواهران ابوینی (پدر و مادری): در صورتی که فرد متوفی دارای پدر و مادر و فرزند نباشد، ارث به خواهر و برادران تنی خود می‌رسد.
•  برادران و خواهران ابی (پدری) یا امی (مادری): در صورتی که متوفی خواهر برادر تنی نداشته باشد ارث به خواهر برداران ابی یا امی می‌رسد.

یکی از موارد مهم در تقسیم ارث بین خواهر و برادران این موضوع است که سهم‌الارث برادران 2 برابر خواهران است.این موضوع توسط قانون بنا شده و حق اعتراضی جای نمی گذارد، مگر به این دلیل که بیش از سهم خود ارث را برداشته باشند.

سخن آخر

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان، در ایران بر مبنای اسلام و قرآن کریم است از همین رو پسر دو سهم و دختر یک سهم می‌برد. در ماه‌های پیش شایعاتی در رابطه با قانون جدید تقسیم ارث منتشر شد که باید بگوییم این اطلاعات از پایه غلط می‌باشد. زیرا تا به این لحظه هیچ‌گونه قانون جدیدی در رابطه با ارث تصویب نشده است.

سوالات متداول

1. نحوه تقسیم ارث بین اولاد چگونه است؟
   اگر فرزند یک عدد باشد (دختر یا پسر فرقی ندارد) تمامی ترکه با او می‌رسد. اگر تمامی فرزندان دختر بودند، ترکه به طور مساوی تقسیم می‌شود. اگر تعداد اولاد زیاد بوده و دختر پسر باهم باشند، ارث پسر دوبرابر دختر خواهد بود.
2. مدارک مورد نیاز برای تقسیم ترکه چیست؟
   مدارک مورد نیاز گواهی انحصار وراثت، لیست دارایی‌ها و ارائه درخواست ترکه می‌باشد.
3. قانون ارث مساوی بین دختر و پسر به تصویب رسیده است؟
   خیر، نحوه تقسیم ارث بین دختر و پسر همانند گذشته است؛ پسر دو سهم و دختر یک سهم به ارث می‌برد.