ضرب و جرح عمدی یکی از جرائم عمدی است که با هدف وارد کردن آسیب به بدن یا عضو فرد صورت میگیرد. این عمل و جرم بهخاطر داشتن سوء نیت و هدف دار بودن آن دارای مجازات و عواقب است. این جرم به دلیل آسیب به دیگران دارای عواقب و پیامدهای جدی از سوی قانون است.
وکیل پایه دادگستری در این زمینه نقشی مهم و اساسی دارد. وکیل پایه یک دادگستری با توجه به شناختی که از جرمهای کیفری دارد، میتواند در این مسیر از حقوق قربانیان دفاع کند. وکیل میتواند با ارائه مشاور حقوقی، اقدام به تنظیم و پیگیری شکایت تا صدور حکم همراه شما باشد.
در این مقاله به بررسی دقیق تعریف ضرب و جرح عمدی، انواع آن، تعیین مجازات، نحوه پرداخت و عدم پرداخت دیه را به صورت کامل شرح دادهایم. در صورت خواستار دانستن اطلاعات بیشتر در ادامه مقاله همراه ما باشید:
تعریف ضرب و جرح عمدی
ضربه زدن به عملی گفته میشود که در سطح پوست تغییراتی مانند کبودی و ورم را به وجود آورد. در صورت عمیق بودن ضربه گاها باعث خونریزی، شکستگی و نقص عضو میشود. میزان عمیق بودن ضربه و شدت را میتوان با مراجعه به پزشک قانونی فهمید و با توجه به رأی دادگاه مجازات و دیه تعیین میشود.
در قانون اسلامی ماده 387 ذکر شده که اگر فردی به صورت عمدی هر آسیب کوچکی را به فرد دیگر وارد کند،فرد دارای مجازات است.
انواع ضرب و جرح
جنایت ضرب و جرح با توجه به عمدی بودن یا نبودن آن به شکلهای مختلفی تقسیم میگردد. این انواع هر کدام شرایط متفاوتی دارند و بر اساس شرایط متفاوت و آسیبی با عمق متفاوت دارای مجازات متفاوتی است. در این بخش به توضیح کامل این انواع میپردازیم:
- ضرب و جرح عمدی
ضرب و جرح عمدی با سوء نیت و هدف صورت میگیرد و به همین دلیل قانون با این نوع از جرم جدیتر برخورد کرده است. در صورت قصاص فرد قصاص میگردد و در صورت آسیب به عضو دارای مجازاتی نظیر حبس تعزیری، شلاق و دیه است. - ضرب و جرح غیرعمدی
در این موارد ضرب و جرح به صورت غیر عمد و بدون سو نیست صورت میگیرد به همین دلیل نیز دارای مجازات سبک تری نسبت به ضرب و جرح عمدی است. در این نوع از ضرب و جرح غیر عمد، مجازات شامل پرداخت دیه است. - ضرب و جرح زن توسط شوهر
در برخی موارد ممکن است بین زن و شوهر دعوایی صورت بگیرد که منجر به ضرب و جرح شود در این نوع از دعوی فرد آسیب دیده باید به پزشکی قانونی مراجعه کند. مجازات در این نوع از ضرب و جرح قصاص، دیه و حبس است. - ضرب و جرح با سلاح سرد
در صورتی که برای ضرب و جرح فرد در دعوا از سلاح های سرد که شامل چاقو، سنگ و قمه است به فرد آسیب وارد کند، فرد مجرم شنایی می شود. مجازات فرد در این شرایط قصاص، دیه یا حبس تعزیری از 3 ماه تا 1 سال می باشد. - ضرب و جرح با سلاح گرم
در صورتی که برای ضرب و جرح فرد در دعوا از سلاحهای گرم که شامل اسلحه یا تفنگ است به فرد آسیب وارد کند، فرد مجرم شنایی میشود. مجازات فرد در این شرایط علاوه بر قصاص، دیه یا حبس دارای مجازات حمل غیرمجاز سلاح گرم میباشد.
مجازات ضرب و جرح عمدی در قانون جدید
در مواردی که ضرب و جرح به صورت عمدی صورت بگیرد قانون به شکلی جدی تر با آن برخورد می کند.طبق قوانین جدید مجازات بر اساس شدت و آسیب صورت گرفته تعیین می گردد و مجازات ها شامل حبس تعزیری ، شلاق و دیه است. ضرب و جرح عمدی در مجازات به دو دسته ساده و کار افتادگی عضو تقسیم بندی می شود که در قسمت زیر به شکل کامل شرح داده شده است:
مجازات ضرب و جرح عمدی ساده
اگر ضرب و جرح عمدی به شکلی صورت گرفته باشد که منجر به نقص در عملکرد و از کار افتادگی اعضای بدن نشود ، مجازات مجرم شامل حبس تعزیری درجه 7 و شلاق تعزیری است.این مجازات شامل موارد زیر می باشد:
- مدت حبس: از ۹۱ روز تا ۶ ماه.
- شلاق تعزیری: بین ۱۱ تا ۳۰ ضربه.
مجازات ضرب و جرح عمدی منجر به از کار افتادگی عضو
اگر ضرب و جرح عمدی به شکلی صورت گرفته باشد که آسیب موجب از کار افتادگی عضو یا آسیب جدی به بدن شود، مجازات مجرم حبس تعزیری درجه ۵ و شلاق تعزیری است. این مجازات شامل موارد زیر می باشد:
- مدت حبس: بین ۶ ماه تا ۲ سال.
- شلاق تعزیری: بین ۳۱ تا ۷۰ ضربه.
دیه در ضرب و جرح عمدی
دیه به مالی گفته میشوند که به علت جرایمی که قصاص ندارد مقرر شده است و مقدار آن بر اساس آسیب ایجاد شده تعیین میشود.پرداخت دیه تا مقدار زیادی به توافق بین مجرم و مضروب برمیگردد.
در شرایطی که قاضی نظر مضروب را بخواهد، نظر او راجع به دیه اهمیت داد. همچنین عمدی بودن و نبودن جرم در میزان تعیین دیه تأثیر خواهد گذاشت. نحوه پرداخت دیه نیز میتواند با توجه به شرایط تعیین میشود.
با توجه به ماده 450 قانون اسلامی: جنایتی که به طور عمد انجام نشده، قصاص جایز نیست و در صورت درخواست دیه باید میزان تعیین شده پرداخت شود مگر نحوه آن بین طرفین حل شده باشد. مقدار دیه توسط دادگاه تعیین میشود.
در ضرب و جرح عمدی، دیه باید طبق گزارش پزشک قانونی تعیین میشود و به میزان آسیب دیدن اعضا مقدار دیه تغییر پیدا میکند. اگر چند عضو آسیبدیده باشد فرد میتواند برای آنها قصاص طلب کند و صلاحدید دادخواست توسط دادگاه تأیید میشود.
نحوه پرداخت دیه در جرم ضرب و جرح عمدی
ضرب و جرح عمدی همانند سایر جرایم دارای مجازات است. پرداخت دیه در جرائم کیفری اعم از ضرب و جرح عمدی توسط قانون تعیین میگردد. این قوانین با توجه به نوع جرم، نحوه و شرایط پرداخت دیه را مشخص میکنند.
طبق ماده 488 در مواردی که جرم عمدی بوده باشد ، مهلت پرداخت دیه کمتر از یک سال است . فرد مجرم باید در این زمان تعیین شده، دیه مشخص شده را به فرد قربانی پرداخت کند. در صورتی که طرفین برای پرداخت دیه مشخص شده به توافق برسند ، میتوانند دیه را طبق شرایط توافق شده پرداخت کنند. اما در صورتی که طرفین توافق نکنند ، فرد مجرم میتواند از توقیف اموال برای گرفتن دیه خود اقدام کند.
در ضرب و جرح عمدی دیه توسط خود شخص جنایتکار یا مجرم پرداخت میگردد. در صورتی که فرد مجرم توانایی پرداخت دیه را نداشته باشد، ممکن است با توجه به شرایط مجرم و نظر شخص مقابل (قربانی) اقساط پرداخت گردد.
مهلت پرداخت دیه در ضرب و جرح عمدی
مهلت پرداخت دیه برای مجرم با توجه به شرایط و جرایم موجود، طبق صلاحدید قاضی تعیین میشود. با توجه به قوانین اسلامی پس از تاریخ وقوع جرم میتواند 1 ماه تا یک سال بعد دیه پرداختی صورت بگیرد. این مهلت میتواند با توجه به شرایط تغییر کند. فرد مضروب در صورت عدم دریافت دیه میتواند از طریق قانونی با توقیف اموال مجرم اقدام کند، دیه را برگرداند.
عدم پرداخت دیه ضرب و جرح
در شرایطی که ضرب و جرح عمدی رخ دهد و قاضی مجازات را پرداخت دیه در نظر بگیرد و قربانی از پرداخت آن امتناع کند، دارای عواقب است. در صورتی که مجرم از پرداخت دیه امتناع کند، فرد را به مجازات تعزیری(حبس) یا توقیف اموال محکوم می گردد.
آیا دیه ضرب و جرح عمدی قسطی میشود
بله، پرداخت دیه ضرب و جرح عمدی بهصورت قسطی امکانپذیر است. این شرایط در صورتی اعمال میشود که مجرم توانایی پرداخت کل مبلغ دیه را نداشته باشد. قسطی کردن دیه به معنای تقسیم مبلغ کلی به قسمتهای کوچکتر است. شرایط قسطی شدن دیه ضرب و جرح شامل موارد زیر میباشد:
- اثبات عدم توانایی مالی مرتکب
- تصویب دادگاه
- توافق با شاکی
جمع بندی
ضرب و جرح عمدی از مواردی است که جان مردم را در خطر میاندازد و در صورت انجام این موارد مجرم را مجازات میکنند. این مجازات توسط قاضی با توجه به آسیبهای وارد شده و شرایط پرونده تشخیص داده میشود. اگر مجازات سنگین باشد شامل حبس میباشد. مجازات آسیبهای جزئی دیه میباشد که بر اساس شدت آسیب مقدار دیه کم و زیاد میشود.
در صورت به وجود آمدن ضرب و جرح عمدی نداشتن اطلاعات در این زمینه میتواند مسیر را برای شما سختتر کند. در صورت وجود هرگونه سؤال و ابهامی درباره ضرب و جرح عمدی میتوانید با کارشناسان ما از طریق فرمهای موجود در صفحه اصلی و شمارههای درج شده در سایت در کمترین زمان با مشاوران ما ارتباط بگیرید.
سؤالات متداول
- چه فرقی بین ضرب و جرح عمدی و غیرعمدی وجود دارد؟
ضرب و جرح عمدی با قصدونیت انجام شده وغیرعمدی از بی احتیاطی انجام شده است که هر دو نیاز به اثبات دارد. - آیا امکان کاهش دیه وجود دارد؟
بله ،در صورت بخشش مضروب، توافق طرفین و وضعیت مالی مجرم امکان کاهش آن وجود دارد. - چه اقدامی باید پس از ضرب و جرح انجام داد؟
پس از ضرب و جرح باید به پزشک مراجعه کرده تا آسیب های وارد شده را در گزارشی ثبت کند.
