فسخ قولنامه یکی از رایجترین و همچنین چالشانگیزترین مسائل موجود در معاملات ملکی است. قولنامه یکی از اسناد رایج است که به عنوان سندی غیر رسمی برای قراردادها استفاده میگردد.ابطال قولنامه دارای قوانین است که در ادامه به توضیح این مسائل میپردازیم.
در این میان، نقش وکیل دعاوی ملکی، به عنوان متخصص در زمینه حقوق املاک، نقش مهمی دارد. وکیل دعاوی ملکی، با تسلط بر قوانین و مقررات میتوان با ارائه مشاوره حقوقی ملکی و تنظیم فسخ نامه موکل خود را در این مسیر همراهی میکند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه فسخ قولنامه و نقش وکیل دعاوی ملکی در ادامه مقاله همراه ما باشید. در ادامه مقاله با عناوینی نظیر فسخ قولنامه چیست، شرایط فسخ قرارداد، نحوه فسخ، فسخ قولنامه دستی آشنا میشوید.
فسخ قولنامه چیست
فسخ قولنامه به معنای لغو یا باطل کردن قولنامه است که بین فرد فروشنده و خریدار تنظیم شده است. قولنامه یک نوع قرارداد رایج غیر رسمی است که برای فروش ملک یا خودرو بین طرفین تنظیم میشوند. در واقع فسخ قولنامه به این معنی است که یکی از اشخاص به دلایلی تصمیم به لغو قرارداد میکند و از ادامه آن منصرف میگردد. از دلایل رایج ابطال قولنامه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم اجرای تعهدات: اگر یکی از طرفین به تعهدات خود عمل نکند، فرد دیگر میتواند برای فسخ قرارداد اقدام نماید.
- وجود شرایط غیرمجاز یا خلاف قانون: مانند تغییر شرایط توافق شده یا وجود مشکلات قانونی.
- اعتراض به مفاد قرارداد: یکی از طرفین ممکن از پس از تنظیم قرارداد به مفاد تنظیم شده قرارداد اعتراض کند و تصمیم به فسخ قرارداد گیرد.
با توجه به توضیحی که درباره فسخ داده شده است، بهتر است که این فرایند یه صورت مکتوب و مستند انجام شود تا از لحاظ قانونی معتبر باشد. این فرایند باعث میشود تا در صورت اعتراض یکی از طرفین فسخ به صورت قانونی صورت گرفته شده باشد.
شرایط فسخ قولنامه
فسخ قولنامه از منظر قانونی به شکلی تعریف شده است که یکی از طرفین برای فسخ در صورت شرایط خاص اقدام مینماید. در ادامه به شرح شرایط فسخ قولنامه بر اساس قانون میپردازیم:
- حق فسخ یا خیار شرط: در صورتی که در قرارداد حق فسخ یا خیار شرط ذکر شده باشد، در صورتی که شرایط خاصی صورت گیرد یکی از طرفین میتواند برای فسخ اقدام کند.
- وجود خیارات قانونی: به طور کلی، برخی از خیارات قانونی مانند «خیار غبن فاحش» که یکی از طرفین به دلیل فریب زیان مالی میبیند میتواند از این حق استفاده کند و قولنامه را فسخ کند. سایر خیارات قانونی مثل «خیار حیوان»، «خیار مجلس»، «خیار تبعض صفقه» نیز ممکن است در شرایط خاص قابل اعمال باشند.
- اهلیت قانونی طرف فسخکننده: فردی که میخواهد اقدام به فسخ قولنامه کند باید دارای اهلیت قانونی باشد و با رضایت خود بدون هیچ گونه فشار اقدام به فسخ کند.اهلیت قانونی نیز به معنای شایستگی فرد از منظر حقوقی برای اعمال کاری است.
- مستندات قانونی: فسخ قولنامه زمانی صورت میگیرد که فرد دارای مدارک معتبری داشته باشد و در غیر این صورت فسخ صورت نمیگیرد.
- شرط اسقاط کافه خیارات: در صورتی که طرفین قرارداد پیش از این شرطی تحت عنوان «اسقاط کافه خیارات» داشته باشند، هیچیک از طرفین نمیتواند از هیچیک از خیارات قانونی برای فسخ استفاده کند.
شرایط فسخ قولنامه از طرف فروشنده
یکی از روشهای فسخ قولنامه، فسخ قولنامه از طرف فروشنده است که در صورتی که شرایط خاصی وجود داشته باشد، قابلانجام است. یک از این شرایط عدم پرداخت وجه توسط شخص خریدار است، در صورتی که فرد خریدار مبلغ مورد نظر را پرداخت نکند، فرد فروشنده میتواند نسبت به فسخ آن اقدام نماید.
یک از شرایط دیگر عدم تحقق شرایط مقرر در قولنامه است. اگر خریدار به هر دلیل نتواند شرایط خاصی که در قولنامه ذکر شده را انجام دهد فروشنده حق فسخ قرارداد را خواهد داشت و میتواند نسبت به فسخ قرارداد اقدام نماید.
عدم توانایی خریدار در انجام تعهدات نیز یکی از شروط دیگر است. اگر فروشنده متوجه شود که خریدار به دلایلی نمیتواند تعهدات خود را به جا آورد و به آن عمل نمایند، ممکن است قرارداد را فسخ کند. همچنین دی صورت وجود عیب در کالای معامله شده نیز دلیل موجهی برای فسخ به شمار می رود.
در صورتی که در قولنامه شرط «اسقاط کافه خیارات» وجود نداشته باشد، فروشنده میتواند از خیارات قانونی مثل «خیار غبن» برای فسخ استفاده کند. در نهایت، فروشنده باید از مدارک قانونی معتبر برای اثبات هر یک از دلایل فسخ داشته باشد تا از حقوق خود بهطور قانونی دفاع کند.
شرایط فسخ قولنامه از طرف خریدار
فسخ قولنامه از طرف خریدار یکی دیگر از روشهای فسخ قولنامه به شمار میرود. یکی از این شرایط زمانی محقق میگردد که کالا یا ملک معامله شده دارای مشخصاتی که در قولنامه ذکر شده را دارا نباشد. همچنین، اگر پس از تحویل کالا یا ملک، عیبی در کالا یا ملک که در زمان قرارداد قابل مشاهده نبودهاند، مشخص شود و این عیب باعث از پایینتر رفتن ارزش مالک شود، خریدار حق فسخ قرارداد را خواهد داشت.
علاوه بر این، اگر فروشنده نتواند کالا یا ملک را در تاریخ مشخص شده تحویل دهد و تأخیر به حدی زیاد باشد که بر قرارداد تأثیر بگذارد، خریدار میتواند درخواست فسخ قرارداد را داشته باشد. در صورتی که یکی از موارد نام برده شده رخ دهد و در قولنامه شرایط فسخ برای خریدار پیشبینی شده باشد، خریدار میتواند با استناد به آن نسبت به فسخ قرارداد اقدام کند
مراحل و نحوه فسخ قولنامه
یکی از مراحل مهم در فسخ قرارداد نحوه انجام آن است که در این قسمت از مقاله به توضیح نحوه آن خواهیم پرداخت. فسخ قرارداد هم میتواند به صورت یک طرفه و دو طرفه صورت بگیرد. مراحل و نحوه فسخ قرارداد به شرح زیر است:
مراحل و نحوه فسخ قولنامه به صورت دوطرفه
فسخ قولنامه به صورت دو طرفه یعنی طرفین از دلایل برای فسخ قرارداد آگاه هستند و از فسخ قرارداد رضایت دارند. این آگاهی طرفین میتواند از طریق اظهار ارسال نامه یا خبر دادن به صورت حضوری صورت گیرد که در این نوع مهم توافق بین طرفین است.
مراحل و نحوه فسخ قولنامه به صورت یکطرفه
در فسخ به صورت یک طرفه، یکی از طرفین با داشتن دلایلی اقدام به فسخ میکند. در این روش فرد در اولین مرحله به شخص مقابل اظهارنامهای ارسال میکند و شخص را از شرایط موجود آگاه میکند. در صورتی که شخص مقابل توجهی به اظهارنامه نکرد، فرد میتواند به صورت قانونی برای دادخواست اقدام کند. در دادخواست، باید به وجود دلایل قانونی و حق فسخ اشاره شود و از قاضی درخواست شود که حکم فسخ قرارداد را صادر کند.
مراحل ثبت دادخواست برای فسخ قولنامه به صورت یکطرفه مراجعه به دفاتر خدمات قضایی است و دادخواست را ثبت کردن آغاز میگردد. در صورتی که مدارک کافی باشد، قاضی برای باطل کردن قولنامه حکم را صادر و طرفین را از ادامه تعهدات قراردادی معاف میکند.
مدارک لازم برای فسخ قولنامه
برای فسخ قولنامه باید طرفین دارای مدارک معتبری باشند. در صورتی که طرفین مدارک معتبری را دارا نباشند، امکان فسخ قولنامه برای آنها وجود نخواهد داشت. در این قسمت از مقاله، به بررسی مدارک مورد نیاز برای فسخ قولنامه میپردازیم.
- قرارداد یا قولنامه
- مدارک دال بر خیارات قانونی یا حق فسخ: اسناد، شواهد یا گزارشهای کارشناسی
- دادخواست الزام به فسخ قولنامه
متن فسخ قولنامه
با توجه به مفاد قرارداد و شرایط ذکر شده در آن، اینجانب (نام و نام خانوادگی) به عنوان یکی از طرفین قرارداد مورخ (تاریخ قرارداد)به شماره (شماره قولنامه)که بین اینجانب و (نام طرف مقابل)منعقد شده است، در تاریخ (تاریخ فسخ)و به موجب شرایط قانونی، اقدام به فسخ این قرارداد مینمایم.
این فسخ به دلیل (ذکر دلیل فسخ مانند عدم اجرای تعهدات، عدم تحویل کالا، شرایط غیرمجاز و غیره) صورت گرفته است. لذا از تاریخ صدور این نامه، تمام تعهدات و مسئولیتهای ناشی از قرارداد فوقالذکر منتفی گردیده و طرفین موظف به بازگشت هرگونه وجه یا کالاهای منتقلشده هستند.
امید است که این فسخ به طور کامل مورد تایید طرفین قرار گیرد و اگر نیازی به انجام مراحل حقوقی باشد، بلافاصله اقدامات لازم صورت پذیرد.
امضاء و تاریخ: نام و نام خانوادگی و امضاء
فسخ قولنامه دستی
فسخ قولنامه دستی به همان اندازه که تنظیم آن ساده است، مراحل خاصی دارد که باید به دقت رعایت شود.قولنامه دستی قراردادی است که به صورت دستی در مشاوره املاکها با توافق طرفین صورت میگیرد. در صورتی که دو طرف تصمیم به فسخ قرارداد بگیرند، نیاز است که به یکدیگر اعلام کند و با توافق به اتمام قرارداد برسند.
اما اگر فسخ قرارداد به صورت یک طرفه صورت گیرد، مراحل پیچیدهتری دارد. با توجه به مراحل توضیح داده شده در قسمت بالا میتوان نسبت به فسخ به صورت یک طرفه اقدام کرد. در نهایت، در هر دو حالت، داشتن مدارک و رعایت دقیق مراحل قانونی ضروری است تا فسخ قرارداد به طور رسمی و قانونی انجام گیرد.
ضرر و زیان ناشی از فسخ قولنامه
دریافت ضرر و زیان ناشی از فسخ قولنامه همانند قراردادهای دیگر در شرایطهای خاص امکان پذیر میباشد. در این بخش از مقاله به توضیح شرایطی که میتوان ضرر و زیان ناشی از فسخ قولنامه مطالبه کرد و نحوه چگونگی دریافت را بیان کنیم.
یکی از موارد رایج درج این حق در قولنامه است. درج این حق باعث میشود. زمانی که یکی از طرفین تصمیم به فسخ قرارداد گرفت باید ضرر و زیان مشخص شده را پرداخت کند. در موارد دیگری، که در قولنامه هیچ شرطی درج نشده باشد، در صورتی که شخص ثابت کند، فسخ معامله به وی ضرر و زیان وارد کرده است میتواند آن را مطالبه کند.
اگر طرف مقابل از پرداخت ضرر و زیان خودداری کند، فرد میتواند از طریق دادگاه برای دریافت حق خود اقدام کند. در دو روش نیاز نیاز مدارکی است که ضرر و زیان وارد شده را اثبات کند تا بتواند حق خود را دریافت کند.
قانون حق فسخ قولنامه تا 24 ساعت
یکی از سوالات رایج در خصوص فسخ قولنامه، این است که آیا امکان فسخ قولنامه تنها تا 24 ساعت پس از امضای آن وجود دارد و این موضوع از نظر قانونی صحیح است یا خیر؟ در این بخش از مقاله به توضیح جواب این سوال خواهیم پرداخت.
باید تأکید کرد که قانون خاصی به نام «حق فسخ یک طرفه قولنامه تا 24 ساعت» برای معاملات خرید و فروش وجود ندارد. در واقع از این نوع حق زمانی میتوان استفاده نمود که در قرارداد ذکر شده باشد. این شرط به این معناست که هر یک از طرفین میتوانند تا حداکثر 24 ساعت پس از امضای قرارداد اراده خود را به طور رسمی از طریق اظهارنامه کتبی یا پیامک به طرف دیگر اعلام کنند.
نتیجه گیری
فسخ قولنامه همانطوری که در مقاله توضیح داده شد، نیازمند ثابت کردن دلایل خود و ارائه مدارک لازم است. فسخ قولنامه ممکن است دو طرفه باشد که شرط اصلی آن توافق بین دو طرف است. همچنین میتواند یک طرفه باشد که نیاز به آگاه کردن شخص مقابل را دارد.
در این مسیر وکیل دعاوی ملکی میتواند نقش مهمی در این مسیر داشته باشد. وکیل دعاوی ملکی با مشخص کردن دلایل مورد نیاز برای فسخ قرارداد و تدوین متن فسخ قرارداد از ضایع شدن حقوق موکل خود در این مسیر جلوگیری مینماید.
در صورت وجود هرگونه سوال و ابهام میتوانید با کارشناسان ما از طریق فرم اطلاعاتی در مقاله و شمارههای درج شده در سایت اقدام نمایید. این ارتباط به صورت رایگان و در کوتاهترین زمان صورت میگیرد.
سوالات متداول
- چه زمانی میتوان قولنامه را فسخ کرد؟
قولنامه میتواند در صورت نقض تعهدات، وجود عیب در کالا یا ملک، یا توافق طرفین فسخ شود. - آیا فسخ قولنامه نیاز به دلیل دارد؟
بله، فسخ قولنامه باید بر اساس دلایل قانونی یا توافقات در متن قرارداد انجام شود. - چطور فسخ قولنامه را قانونی اعلام کنیم؟
فسخ قولنامه باید به صورت کتبی و از طریق ارسال اظهارنامه قضایی به طرف مقابل اعلام شود، سپس ممکن است به دادگاه ارجاع شود.
