مبایعه نامه چیست؟ یکی از سوالات پرتکرار در زمینه املاک است. مبایعنامه، سند با ارزشی است که در معاملات خرید و فروش ملک و اموال نقلیه استفاده میشود. این سند، نشان دهنده خرید یا فروش مال بین دو شخص است که اطلاعات طرفین، تعهدات و مبلغ ذکر شد. تنظیم مبایعه نامه باید به صورت قانونی انجام شود تا بتواند از بروز مشکلات و اختلاف جلوگیری کند.
در این مسیر وکیل ملکی با دانش و تخصصی که دارد باعث در تنظیم مبایعه نامه به شکل قانونی اقدام میکند. وکیل ملکی شما را در تنظیم مبایعه نامه، بررسی شرایط، قوانین موجود و بروز اختلافات جلوگیری میکند و امنیت معامله را افزایش میدهد.
در این مقاله، به بررسی جواب سوالی همچون مبایعه نامه چیست، تفاوت مبایعه نامه با سند رسمی، اجزای اصلی مبایعه نامه، اعتبار قانونی مبایعه نامه، نکات حقوقی و نقش وکیل ملکی میپردازیم. برای دانستن اطلاعات گفته شده در ادامه مقاله با ما همراه باشید.
مبایعه نامه چیست
یکی از پرتکرارترین سوالات در بخش املاک این است که مبایعه نامه چیست؟ مبایعه نامه از دو کلمه بیع که به معنای خرید و فروش است و نامه به معنای سند یا نوشته است. این سند در معاملات خرید و فروش کالاهای ارزشمند مانند ملک و خودرو تنظیم میشود. این نوع سند در بیشتر مواقع ضمانتی است که فرد مالک مال برای تنظیم سند رسمی در دفترخانه حاضر میگردد.
انواع مبایعهنامه
مبایعه نامه یک نوع سند در معاملات است که به دو شکل عادی و رسمی صورت میگیرد. این دو شکل بر اساس محل تنظیم سند و نحوه آن متفاوت میشوند. در این بخش از مقاله به بررسی انواع مبایعه نامه میپردازیم:
- مبایعهنامه رسمی: سند رسمی اعتبار بالاتری از سند عادی دارد. تنها در صورتی سند رسمی محسوب میگردد که سند در اداره اسناد، اداره اسناد رسمی و توسط مأموران دولت تنظیم گردد.
- مبایعهنامه عادی: در صورتی که سند شرایط رسمی شدن که در متن بالا توضیح داده شده را نداشته باشد، جزو اسناد عادی محسوب میگردد. اسناد عادی به طور معمول در املاکها و به صورت دستی تنظیم میگردد.
تفاوت مبایعهنامه و سند رسمی

مبایعه نامه و سند رسمی هر دو اسناد پرکاربردی در معاملات ملکی هستند. این دو با هم از منظرهای متفاوت، تفاوتهایی دارند که باعث شده کارکردشان متفاوت باشد. در ادامه به بررسی تفاوتهای بین این دو سند میپردازیم.
یکی از ویژگیهای متفاوت بین این دو سند، ماهیت حقوقی است. مبایعه نامه یک نوع سند عادی محسوب میگردد که دارای ارزش حقوقی بالا در دادگاه نمیباشد. اما سند رسمی به دلیل تنظیم آن در دفاتر اسناد و انتقال ملک به صورت رسمی دارای اعتبار بیشتری است. زیرا این خرید و انتقال در سامانه اسناد کشور ثبت میگردد در دادگاه دارای اعتبار بالایی است.
مرجع تنظیم نقش مهمی در رسمی بودن سند دارد. مبایعه نامه به طور معمول دستی و توسط دفتر املاک تنظیم میگردد. در این نوع از سند امکان به وجود آمدن مشکلات حقوقی بیشتر است. اما در دفاتر اسناد رسمی این نوع از سند توسط دفاتر و مسئولان ثبت میگردد و دارای اعتبار قانونی بیشتری است و خطر احتمال مشکلات قانونی را کمتر میکند.
به صورت کلی اسناد عادی و اسناد رسمی مهمترین تفاوتی که دارند در اعتبار و ارزش قانونی تلقی میگردد. اسناد عادی امکان به وجود آمدن مشکلات حقوقی را دارد؛ اما در اسناد عادی خطر به وجود آمدن مشکلات حقوقی کمتر است.
اجزای اصلی مبایعهنامه

مبایعه نامه به دلیل اینکه که یک نوع سند محسوب میگردد و کاربرد سند برای پیبردن به ویژگی معامله صورت گرفته است. این نوع از اسناد باید به شکل کامل مشخصات طرفین، مال و زمان انجام شده به شکل کامل شرح داده باشد. اجزای اصلی مبایعه نامه به شکل زیر است:
- مشخصات طرفین: اطلاعات کامل خریدار و فروشنده شامل نام، شماره ملی، آدرس و شماره تماس.
- مال مورد معامله: مشخصات دقیق ملک که شامل متراژ پلاک ثبتی.
- مبلغ معامله: قیمت پرداخت شده (نقدی یا اقساطی).
- زمان تحویل: تاریخ دقیق تحویل ملک.
- شرایط فسخ: مواردی که به طرفین اجازه فسخ قرارداد را میدهد.
- شروط ضمن عقد: شرایط و توافقاتی که بین طرفین صورت گرفته است.
اعتبار قانونی مبایعهنامه
مبایعه نامه در صورتی که دارای ویژگیهای خاصی باشد دارای اعتبار است. این ویژگیها شامل دارا بودن شاهد و تنظیم در دفاتر اسناد است. در صورتی که شاهد در هنگام تنظیم مبایعه نامه وجود داشته باید دارای اعتبار بیشتری است. همچنین در زمانی که مبایعه نامه در مکان رسمی مانند دفاتر اسناد تنظیم گردد، دارای اعتبار بالاتری از املاک را دارا میباشد.
نکات حقوقی در تنظیم مبایعهنامه
در تنظیم مبایعه نامه در صورتی که یک سری نکات حقوقی رعایت شود علاوه بر اینکه مبایعه نامه دارای اعتبار بیشتری است. همچنین امکان به وجود آمدن مشکلات حقوقی کمتر است. نکات حقوقی در تنظیم مبایعه نامه شامل موارد زیر میباشد:
- دقت در جزئیات: تمامی جزئیات مربوط به مال، قیمت، و شرایط پرداخت باید به وضوح به صورت کامل ثبت شود.
- استفاده از شاهدان: حضور شاهدان معتبر در هنگام امضای مبایعهنامه میتواند به اعتبار قولنامه بیفزاید.
- استعلام مالکیت: پیش از امضای مبایعهنامه، اینکه شخص فروشنده ملک است را بررسی کنید.
- ثبت در سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات: مبایعهنامه بهتر است که در سامانه ثبت معاملات ثبت گردد.
نقش وکیل در تنظیم مبایعهنامه

در صورت حضور وکیل ملکی در هنگام تنظیم مبایعه نامه می تواند برای افراد مفید باشد. زیرا وکیل ملکی با بررسی شرایط موجود ، بررسی مالک بودن شخص فروشنده و غیره فرد را می تواند از معامله مطمئن کند. در این صورت احتمال بروز مشکلات قانونی نیز در آینده کمتر می شود. وکیل با بررسی موارد ذکر شده از قانونی بودن معامله اطمینان حاصل می کند. وظایف وکیل در تنظیم مبایعه نامه شامل موارد زیر می باشد:
- اطمینان از صحت قرارداد: در اولین گام وکیل با بررسی شرایط اعم از مالکیت فروشنده ، اطمینان از موضوع معامله و بررسی های قانونی از صحت قرارداد اطمینان حاصل می کند.
- شفافسازی حقوق و تعهدات طرفین: یکی از مهم ترین بخش ها در تنظیم مبایعه نامه بررسی حقوق و تعهدات طرفین در معامله است. وکیل با بررسی تحویل تاریخ ملک، پرداخت مبلغ، جریمه های نقض قانون ها از تعهدات بین طرفین اطمینان حاصل می کند.
- جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی: وکیل با دانش و تخصصی که در این زمینه دارد در صورت وجود بند هایی از قرارداد که به ضرر موکل خود است را اطلاع می دهد.
- پیگیری حقوقی در صورت تخلف: در صورتی که یکی از طرفین معامله به تعهدات خود پایبند نماند ، وکیل می تواند به صورت اقدامی برای گرفتن حقوق موکل خود اقدام نماید.
نمونه مبایعهنامه
در اینجا یک نمونه مبایعهنامه یا قولنامه املاک آورده شده است که تمامی بندها و تعهدات میان خریدار و فروشنده به صورت شفاف مشخص شده است:
ماده 1: طرفین قرارداد
1-1. فروشنده:
نام و نام خانوادگی: …
شماره شناسنامه: …
کد ملی: …
محل صدور: …
آدرس: …
شماره تماس: …
با وکالت/قیومیت/وصایت از …
2-1. خریدار:
نام و نام خانوادگی: …
شماره شناسنامه: …
کد ملی: …
محل صدور: …
آدرس: …
شماره تماس: …
ماده 2: مشخصات مورد معامله
عبارت است از انتقال … دانگ از … به شماره پلاک ثبتی … فرعی از … اصلی، قطعه … به مساحت … متر مربع، دارای سند مالکیت به شماره … .
ملک مورد معامله دارای حق اشتراک آب، برق، گاز، تلفن و سایر امکانات (مشخصات ذکر شود) است.
ماده 3: مبلغ معامله (ثمن)
مبلغ کل معامله: … ریال (معادل … تومان)
نحوه پرداخت:
مبلغ … ریال بهصورت نقدی در زمان امضای قرارداد.
مبلغ … ریال بهصورت چک شماره … به تاریخ …
مابقی مبلغ در زمان تنظیم سند رسمی در دفترخانه شماره … پرداخت خواهد شد.
تبصره: فروشنده متعهد است مورد معامله را در تاریخ … تحویل خریدار دهد.
ماده 4: تعهدات طرفین برای تنظیم سند
طرفین موظفاند در تاریخ … در دفترخانه اسناد رسمی شماره … حاضر شوند و نسبت به انتقال رسمی سند اقدام کنند.
فروشنده باید تمامی مدارک لازم مانند مفاصاحساب شهرداری، مالیات، و بیمه را آماده کند.
تبصره: در صورت عدم حضور هر یک از طرفین در دفترخانه، گواهی عدم حضور صادر میشود.
ماده 5: شرایط تسلیم ملک
فروشنده موظف است ملک را در تاریخ … به خریدار تحویل دهد.
در صورت وجود هرگونه مانع قانونی (مانند رهن یا مصادره) فروشنده باید تمامی مشکلات را رفع و ملک را تسلیم کند.
در صورت نقض تعهدات، فروشنده علاوه بر بازگرداندن مبلغ معامله، خسارت توافقشده را نیز به خریدار پرداخت خواهد کرد.
ماده 6: شرایط و آثار قرارداد
فروشنده حق انتقال ملک به شخص ثالث را ندارد.
هزینههای نقلوانتقال (مالیات، شهرداری، و غیره) بر عهده فروشنده است.
در صورت تاخیر در انجام تعهدات، طرف مقابل میتواند خسارت روزانه تعیینشده در قرارداد را مطالبه کند.
ماده 7: حقالزحمه مشاور املاک
حقالزحمه مشاور املاک طبق تعرفه قانونی و توافق طرفین به مبلغ … ریال پرداخت شده و فسخ قرارداد تاثیری در این هزینه ندارد.
ماده 8: اعتبار قرارداد
این قرارداد در تاریخ … در دفتر مشاور املاک … به نشانی … تنظیم و در سه نسخه با اعتبار یکسان میان طرفین امضا شد. نسخه اول و دوم به طرفین تحویل و نسخه سوم در دفتر مشاور بایگانی شد.
ماده 9: قوانین حقوقی مرتبط
کلیه موارد حقوقی این قرارداد بر اساس قوانین جاری کشور است و هرگونه اختلاف در مراجع قانونی حلوفصل خواهد شد.
نتیجه گیری
مبایعه نامه چیست؟ یک نوع سند برای خرید و فروش ملک محسوب میشود. مبایعه نامه دارای دو نوع سند عادی و رسمی است که تفاوت آنها در اعتبار و ارزش قانونی آن است. با داشتن آگاهی و دانش در این مسیر، احتمال بروز مشکلات قانونی کمتر میشود.
وکیل ملکی در این مسیر میتواند نقشی مهم و مؤثری داشته باشد. وکیل ملکی با بررسی اطلاعات فروشنده و بندهای قرارداد قانونی بودن معامله را بررسی و از حقوق موکل خود محافظت میکند. وکیل ملکی از بروز احتمالات ضررهای مالی جلوگیری میکند.
در صورت بروز هرگونه سؤال و ابهام در این زمینه میتوانید با کارشناسان دیوان خرد در ارتباط باشید. برای این ارتباط میتوانید از طریق فرم اطلاعاتی درون مقاله و شمارههای موجود در سایت اقدام نمایید. کارشناسان دیوان خرد همراه پاسخگوی سؤالات شما عزیزان هستند.
سوالات متداول
- آیا مبایعهنامه اعتبار دارد؟
بله، مبایعهنامه یک نوع سند معتبر در مراجع قانونی است در صورتی که شرایط قانونی گفته شده رعایت شود. - آیا مبایعهنامه سند رسمی است؟
خیر، مبایعهنامه یک سند عادی محسوب می شود و برای رسمی شدن آن ، باید در دفاتر اسناد رسمی ثبت گردد. - مبایعهنامه کجا تنظیم میشود؟
مبایعهنامه معمولاً در بنگاههای املاک یا به صورت دستی بین طرفین معامله تنظیم میشود.