کفیل چیست | بررسی قوانین و تعاریف

در نظام‌های قضایی مختلف، برای تضمین حضور متهم در مراحل دادرسی و اجرای حکم، از روش‌های گوناگونی استفاده می‌شود. یکی از این روش‌ها، استفاده از کفیل است. کفیل شخصی است که به طور داوطلبانه متعهد می‌شود تا متهم را در موعد مقرر به مراجع قضایی یا مرجع ذیصلاح معرفی کند و در صورت عدم معرفی، وجه الکفاله را بپردازد.

بد نیست بدانید که وکیل خلع ید می‌تواند شما را از تصرف‌های غیر قانونی ملکی توسط اشخاص دیگر نجات دهد! کفالت نقشی مهم در برقراری عدالت و تضمین حضور متهمان در دادگاه دارد. این موضوع به ویژه در مواردی که احتمال فرار متهم وجود داشته باشد یا متهم با ارائه وثیقه مناسب موفق به اخذ آزادی موقت شده باشد، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

کفیل یعنی چه؟

کفیل یک نوع کلمه عربی می‌باشد که به خودی خود این کلمه به معنی ضامن می‌‎باشد و این شخص کسی دیگر را کفالت می‌‎کند.کفیل در اصلاح حقوقی به معنی شخصی است که در دادگاه برای تعهد و کفالت متهم مبلغی را پرداخت ‎می‌کند.

کفیل کیست و چه وظایفی دارد؟

برای پاسخ به این نوع از سؤالات مرتبط که کفیل چیست؟ وظایف کفیل و ضمانت اجرای عدم انجام وظیفه توسط شخصی که کفالت کرده است، به چه صورت می باشد. می‌بایست به مقررات قانون مدنی، قانون آیین دادرسی کیفری، و قانون اساسی مراجعه نموده و مواد مربوط به عقد کفالت، قراردادهای تأمین و نظارت قضایی، و اصول مربوط به کفالت رئیس جمهور یا رهبری پیش بینی شده اند را مورد بررسی قرار داد.

• بنا به ماده ۷۳۴ قانون مدنی، کفالت به عنوان یک قرارداد عقدی تعریف می‌شود که در آن یکی از طرفین متعهد می‌شود شخص ثالثی را در برابر طرف دیگر احضار کند، که به این متعهد کفیل و به شخص ثالث مکفول و طرف دیگر مکفول‌له می‌گویند.
• همچنین، ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری، برای دسترسی به متهم و تضمین حقوق او، اخذ کفیل را با تعیین وجه الکفاله پیش‌بینی می‌کند.

با توجه به این مقررات، کفیل به عنوان شخصی تعریف می‌شود که به تعهد حاضر شدن شخص دیگری در زمان مشخص برای امور حقوقی یا کیفری می‌پردازد.

کفیل و مکفول کیست

کفالت به معنای مسئولیت یک شخص دیگر را برعهده گرفتن می‎باشد که از کفل می‌آید و معنی آن برعهده گرفتن می باشد.در این این نوع تعهد، سه شخص نقش دارن:

• کفیل: کسی است که با ضمانتی که ارائه می دهد تضمین می دهد شخص متهم سر جلسات دادگاهی حضور داشته باشد.
• مکفول:شخص متهم می باشد که شخص کفیل آن را ضمانت می کند.
• مکفول‌له: طرف مقابله می باشد یعنی شخصی که کفالت به آن ارائه می گردد(مثل دادگاه یا شاکی پرونده).

به صورت کلی کفیل کسی است که حضور مکفول رو ضمانت می کند و اگر حضور نیابد باید پاسخگو باشد.این موضوع هم طبق ماده ۷۳۴ قانون مدنی رسمی می باشد و جنبه حقوقی دارد.

آثار حقوقی کفالت

کفالت، چه در امور مدنی و چه در امور کیفری، دارای آثار حقوقی متعددی برای ضامن، متعهد و طلبکار است. در این بخش، به برخی از مهم‌ترین آثار حقوقی کفالت در قانون ایران می‌پردازیم:

آثار حقوقی برای ضامن

تعهد به انجام تعهد در صورت عدم انجام تعهد توسط متعهد: مهم‌ترین اثر حقوقی برای ضامن، تعهد او به انجام تعهد به جای متعهد در صورت عدم انجام تعهد توسط او است. به عبارت دیگر، اگر متعهد از انجام تعهد خود امتناع کند، طلبکار می‌تواند از ضامن مطالبه تعهد کند.

آثار حقوقی برای طلبکار

1. امکان مطالبه تعهد از ضامن یا متعهد: طلبکار می‌تواند از ضامن یا متعهد هر کدام که بخواهد مطالبه خود را وصول کند.
2. امکان ضبط وجه الکفاله در صورت عدم حضور متهم: در امور کیفری، اگر متهم در موعد مقرر در مرجع قضایی حاضر نشود و کفیل نیز نتواند او را حاضر کند، قاضی یا مقام قضایی می‌تواند دستور ضبط وجه الکفاله به نفع دولت را صادر کند.

کفیل در دادگاه چیست؟

کفیل در دادگاه شخصی می‌‎باشد که ضامن متهم است. به معنای ساده این برای زمانی می‎‌‌باشد که دادگاه اجازه آزادی شخص را به صورت مشروط با دریافت پرداختی یا سندی می‎‌‌دهد.شخصی که مبلغ یا سندی را به عنوان ضامن می‌‎دهید کفیل نام دارد و شخص متهم مکفول نامیده می‌شود که با ارائه این سند در واقع تضمین می‌دهد که شخص متهم در تمامی جلسات دادرسی حضور دارد و فرار نمی‌کند.
در واقع شخص کفیل شخصی می‎باشد که تضمینی می‎دهد تا متهم در تمامی زمان حضور داشته و پاسخگو باشد.کفیل بودن یک مسئولیت مهم می‌باشد که باید با آگاهی کامل انجام دهد.

کفیل خانواده

یکی از مفاهیمی که کفیل دارد در بعد خانواده می‌‎باشد و به معنی سرپرستی، نگهداری و مراقب می‏باشد.کفیل خانواده شخصی می‌باشد که مسئول نگهداری و مراقبت از خانواده و اعضای آن می‌باشد.

کفیل مادر یعنی چه

در شرایطی که مادر به دلیل فوت همسر، زندانی بودن او یا طلاق، قادر به سرپرستی نباشد، یکی از فرزندان ارشد که به سن بلوغ رسیده، رشید یا رشیده است و از سلامت عقل برخوردار می‌باشد، می‌تواند کفالت یا سرپرستی مادر را بر عهده گیرد و برخی از امور را به نیابت از او انجام دهد.

وظایف کفیل مادر شامل سرپرستی و نگهداری از او، انجام امور اداری، مدیریت امور مالی و غیر مالی و موارد مشابه می‌باشد. در صورتی که مادر به فرزند خود اعطای وکالت کاری دهد، وظایف کفیل بیشتر شامل مدیریت امور به عنوان وکیل مادر نیز می‌شود. همچنین، زمانیکه تجرد مادر به دلیل فوت همسر یا طلاق بیش از 30 ماه شود، فرزند پسر می‌تواند در صورت واجد شرایط بودن اقدام به معافیت از خدمت سربازی کند.

مجموعه وکلای دیوان خرد در تهران با مدیریت مهدی ضرغام، با داشتن ۲۰ سال سابقه وکالت و دفاع از صدها پرونده کیفری ،حقوقی، تجاری، خانوادگی و ثبتی و…آماده خدمت رسانی به همه عزیزان هموطن و صاحبان کسب و کار بر اساس نیازهای مختلف آنها می باشد.

سخن آخر

همانطور که در این مطلب به موضوع کفیل پرداخته شد، متوجه شدید که کفیل یعنی چه و در حقوق چه معنایی دارد. کفالت تعهدی است که به موجب آن، یک شخص (کفیل) در قبال شخص دیگری (متعهد) تعهد می‌کند که در صورت عدم انجام تعهد توسط متعهد، آن را به جای او انجام دهد یا وجه الکفاله را بپردازد. کفالت در امور مدنی و کیفری کاربرد دارد. در امور مدنی، از کفالت برای تضمین انجام تعهدات قراردادی استفاده می‌شود. در امور کیفری، از کفالت برای آزادی متهم قبل از محاکمه یا در حین محاکمه استفاده می‌شود.

کفالت آثار حقوقی متعددی برای ضامن، متعهد و طلبکار دارد. مهم‌ترین اثر حقوقی برای ضامن، تعهد او به انجام تعهد به جای متعهد در صورت عدم انجام تعهد توسط او است. کفالت، به خودی خود، شغلی محسوب نمی‌شود و به همین دلیل، حقوق و درآمد ثابتی ندارد. قبل از ضمانت از یک فرد، باید شرایط و تعهدات کفالت را به طور کامل درک کنید. 

سوالات متداول در مورد کفیل

1. کفیل کیست؟
   کسی که متعهد به معرفی متهم و پرداخت وجه الکفاله در صورت عدم معرفی است.
2. شرایط کفیل شدن چیست؟
   بلوغ، عقل رشید، تمکن مالی، عدم سوء پیشینه، عدم محکومیت مالی و عدم وثیقه گذاری برای شخص دیگر.
3. وظایف کفیل چیست؟
   معرفی متهم در موعد مقرر و پرداخت وجه الکفاله در صورت عدم معرفی.
4. حقوق کفیل چیست؟
   درخواست تحویل متهم برای وثیقه گذاری، انتقال وثیقه به دیگری و استرداد وجه الکفاله در صورت معرفی متهم.