دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر یکی از مسائل چالش برانگیز و پرتکرار بین روابط موجر و مستاجر در ملکهای تجاری است. این دعوی زمانی مطرح میگردد که مستاجر میخواهد حق سرقفلی خود را به غیر انتقال دهد؛ اما موجر با این موضوع موافق نمیباشد.
در چنین مواردی، نقش وکیل متخصص سرقفلی بسیار حیاتی است؛ وکیلی که سابقه موفق شدن در پروندههای مشابه را داشته باشد. این وکیل با آگاهی از قوانین موجر و مستاجر و آشنایی به روند قضایی میتواند از منافع موکل خود به درستی دفاع کند.
اگر درگیر اختلاف بر سر انتقال منافع سرقفلی هستید یا میخواهید اطلاعات حقوقی دقیقی در این زمینه کسب کنید، ادامه این مقاله را از دست ندهید. در ادامه، به شرایط قانونی، روند طرح دعوی، مدارک مورد نیاز و بررسی هزینه طرح دعوی خواهیم پرداخت.
دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی چیست؟
دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به معنای درخواست مستاجر برای دریافت اجازه از دادگاه جهت انتقال حق کسب و پیشه (سرقفلی) به شخص دیگری است. این دعوا زمانی مطرح میگردد که مستاجر بخواهد حق سرقفلی را به شخص دیگری انتقال دهد؛ اما اجازه آن در قرارداد ذکر نشده یا شخص مالک برای این انتقال رضایت نمیدهد.
طبق قانون روابط موجر و مستاجر، اگر مستاجر به دلیل فعالیت تجاری در ملک، حق کسب و پیشه (سرقفلی) پیدا کرده باشد، در صورتی که مالک برای انتقال آن رضایت ندهد، شخص میتواند با رجوع به دادگاه درخواست انتقال سرقفلی را داشته باشد.
شرایط قانونی دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر

اگر مستاجر یک ملک تجاری هستید و قصد انتقال حق سرقفلی را به شخص ثالثی دارید؛ اما مالک با شما مخالف است یا در قرارداد همچنین حقی به شما داده نشده است، احتمالاً با این سؤال روبرو شدهاید: شرایط طرح دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر چیست؟ که در ادامه به پاسخ سوال خواهیم پرداخت.
در ابتدا باید بدانید که مستاجر در این دعوی حق انتقال سرقفلی را ندارد و یا مالک از انتقال آن رضایت ندارد. مستاجر با مراجعه به دادگاه اجازه انتقال حق کسب و پیشه یا سرقفلی را دارد. بر اساس ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۵۶، شرایط لازم برای طرح این دعوی به شرح زیر است:
- مستاجر طبق قرارداد اجاره، اجازه انتقال منافع سرقفلی به غیر را نداشته باشد؛
- مالک از پرداخت حق سرقفلی یا کسب و پیشه در پایان قرارداد اجاره خودداری کند؛
- مستاجر تمایل داشته باشد سرقفلی را واگذار کند؛ ولی مالک با این انتقال مخالفت نماید؛
- مستاجر برای گرفتن مجوز رسمی، باید دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی را نزد دادگاه صالح مطرح کند؛
- پس از صدور حکم قطعی، انتقال باید ظرف حداکثر شش ماه با تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی انجام شود.
اثبات شرایط ذکر شده برای طرح این دعوی در دادگاه بسیار مهم است. به همین دلیل توصیه میگردد که حتما با یک وکیل متخصص در امور سرقفلی مشورت کنید تا رسیدگی به روند پرونده با موفقیت و در زمان کمتر انجام گردد.
مراحل و نحوه طرح دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی
اگر مستاجر یک ملک تجاری هستید و برای انتقال سرقفلی به شخص غیر حق انتقال را ندارید و تنها با طرح دعوی از دادگاه میتوانید مشکل را حل کنید در ادامه با ما همراه باشید. در ادامه نحوه طرح و رسیدگی به این دعوی را توضیح دادهایم.
- ارسال اظهارنامه رسمی به موجر
اولین گام قانونی در این مسیر ارسال اظهارنامه به شخص مالک است. شخص مستاجر باید با اظهارنامه، این اطلاع را به شخص مالک بدهد که قصد تخلیه ملک را دارد و حق سرقفلی را پرداخت کند یا اجازه انتقال آن به شخص ثالث را بدهد. - ثبت دادخواست تجویز انتقال سرقفلی
اگر شخص موجر با اظهارنامه پاسخی ندهد، موجر میتواند از طریق مراجع دادخواست رسمی خود را ثبت نماید. پیش از آن، مستاجر باید در سامانه ثنا (sana.adliran.ir) ثبتنام کرده و احراز هویت شده باشد. - رسیدگی دادگاه و صدور حکم
پس از ثبت دادخواست، جلسات دادرسی را تشکیل میدهد و در جلسات رسیدگی به دلایل طرفین توجه میکند و در صورتی که حق با مستاجر باشد، دادگاه حکم به تجویز انتقال سرقفلی صادر خواهد کرد. - انتقال رسمی سرقفلی در دفترخانه
پس از صدور حکم مستاجر تا شش ماه زمان برای انتقال رسمی در دفاتر اسناد دارد. در صورت انتقال ندادن سرقفلی حکم صادر شده از اعتبار میافتد و دیگر قابلیت اجرا نخواهد داشت.
مدارک لازم برای طرح دعوای تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر

اگر مستاجری قصد دارد دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر را مطرح کند، باید قبل از دادخواست مدارک خود را جمع آوری کند تا به دادگاه ارائه دهد. در ادامه، مهمترین مدارک مورد نیاز برای طرح این دعوی را معرفی میکنیم:
- کارت ملی یا کد ملی خواهان (مستاجر)
- قرارداد رسمی اجاره ملک تجاری
- مدارک جایگزین در صورت نبود قرارداد:استشهادیه کتبی و شهادت شهود-فیشهای واریزی اجارهبها – قبوض آب، برق، گاز
اگر مدارک ارائهشده از نظر دادگاه کافی یا قانونی نباشد، دادخواست شما از سوی دادگاه رد یا ناقص اعلام میگردد؛ بنابراین پیشنهاد میشود پیش از اقدام برای جمع آوری مدارک با وکیل متخصص سرقفلی مشورت نمایید.
هزینه طرح دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی بر اساس تعرفه 1404
در طرح دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی همانند هر طرح دیگری در دادگاه باید در مسیر پرونده هزینههایی پرداخت گردد که این دعوی نیز مستثنی نیست. این تعرفهها بر اساس تعرفه 1404 جمع گردیده که در ادامه شرح داده شده است.
یکی از نخستین هزینهها، هزینه ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضائی است. هزینه ثبت دادخواست با مبلغ 40 هزار تومان انجام می گردد و هزینه هر برگه شامل 4 هزار تومان به شکل جداگانه می باشد.
از آنجا که دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی، یک دعوای غیر مالی محسوب میشود، هزینه دادرسی برای این دعوی 180 هزار تومان میباشد. این هزینهها ممکن است با توجه به تعرفههای جدید تغییر کند، توصیه میگردد قبل از اقدام از هزینهها مطلع گردید.
نمونه رای وحدت رویه تجویز انتقال منافع سرقفلی
رای وحدت رویه در دعاوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به موضوعات مرتبط با حق کسب و پیشه و سرقفلی پرداخته و از این جهت اهمیت ویژهای دارد. این نوع رایها معمولاً توسط دیوان عالی کشور صادر میشود تا رویه واحدی در برخورد با دعاوی مشابه برقرار گردد. در اینجا یک نمونه از رای وحدت رویه در خصوص تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر آورده شده است.
نمونه رای وحدت رویه تجویز انتقال منافع سرقفلی
نمونه اظهارنامه برای تجویز انتقال منافع سرقفلی

طبق مقررات مربوط به دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر، یکی از الزامات این دعوا، خودداری موجر از پرداخت حق سرقفلی (که به آن حق کسب و پیشه نیز گفته میشود) و عدم رضایت به انتقال اجاره و سرقفلی به شخص ثالث است. در این راستا، مستاجر قبل از اقدام به ثبت دادخواست تجویز انتقال سرقفلی، موظف است که ابتدا با ارسال اظهارنامه به موجر، این موضوع را به وی اطلاع دهد. در ادامه، نمونهای از اظهارنامه تجویز انتقال منافع سرقفلی را مشاهده خواهید کرد.
نمونه اظهارنامه تجویز انتقال منافع سرقفلی
مشخصات و آدرس اظهارکننده:
(نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، آدرس کامل مستاجر)
مشخصات و آدرس مخاطب:
(نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، آدرس کامل موجر)
موضوع اظهارنامه: درخواست پرداخت سرقفلی یا تجویز انتقال آن به شخص ثالث
متن اظهارنامه:
مخاطب محترم، جناب آقای/ خانم …
با سلام و احترام،
اینجانب (نام مستاجر) به موجب قرارداد اجاره شماره … مورخ …، ملک تجاری به آدرس … را از شما اجاره نمودهام. با توجه به اینکه به موجب قرارداد اجاره، حق انتقال سرقفلی به غیر برای اینجانب پیشبینی نشده و همچنین قصد دارم که ملک را تخلیه نمایم، از شما خواهش مینمایم که در مدت ۱۰ روز از تاریخ دریافت این اظهارنامه، نسبت به پرداخت سرقفلی به نرخ روز اقدام نمایید یا اجازه انتقال آن به شخص دیگری را صادر کنید. در صورت عدم موافقت یا خودداری از انجام این امور، از آنجایی که حقوق قانونی اینجانب مورد تضییق قرار گرفته است، از طریق طرح دعوی در محاکم قضایی پیگیری خواهم کرد.
با تقدیم احترام
(امضاء مستاجر)
نمونه دادخواست برای دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی
زمانی که مستاجر پس از ارسال اظهارنامه برای درخواست تجویز انتقال منافع سرقفلی به موجر، در صورت خودداری موجر از پرداخت حق کسب و پیشه یا عدم اعطای اجازه برای انتقال منافع، موظف است که با تنظیم دادخواست، اقدام به طرح دعوی در دادگاه نماید. در ادامه، یک نمونه دادخواست برای دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی به غیر، ارائه خواهد شد.
نمونه دادخواست دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی
خواهان: نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، آدرس کامل مستاجر
خوانده: نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، آدرس کامل موجر
خواسته: تجویز انتقال منافع سرقفلی
دلایل و منضمات:
قرارداد اجاره شماره … مورخ …
استشهادیه و شهادت شهود (در صورت عدم وجود قرارداد اجاره)
شرح خواسته:
ریاست محترم دادگاه حقوقی شهرستان …
با سلام و احترام،
اینجانب به موجب قرارداد اجاره شماره … مورخ …، ملک تجاری به آدرس … را از خوانده محترم اجاره نمودهام. پس از مدت زمان ۱۰ سال فعالیت تجاری مستمر و افزایش ارزش حق کسب و پیشه، اکنون قصد تخلیه ملک را دارم، اما موجر از پرداخت سرقفلی به نرخ روز خودداری کرده و از اعطای اجازه برای انتقال سرقفلی به غیر نیز امتناع میورزد.
با توجه به اینکه در قرارداد اجاره امکان انتقال سرقفلی به غیر پیشبینی نشده است و موجر نیز به درخواستهای من مبنی بر اجازه انتقال پاسخ مثبت نداده است، بنابراین از آنجا که مطابق ماده ۱۹ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶، مستاجر در صورت عدم رضایت موجر میتواند درخواست صدور حکم برای تجویز انتقال منافع سرقفلی را داشته باشد، بدینوسیله درخواست صدور حکم بر تجویز انتقال منافع سرقفلی به شخص ثالث را از محضر دادگاه محترم خواستارم.
با تقدیم احترام
(امضاء مستاجر)
نتیجه گیری
دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی یکی از دعاوی مهم در املاک تجاری بین موجر و مستاجر است. این دعوی طبق توضیحات زمانی مطرح می گردد که مستاجر حق انتقال سرقفلی به غیر را ندارد و از طریق دادگاه برای گرفتن این حق اقدام می نماید.
در این مسیر وکیل متخصص سرقفلی نقشی مهم در این مسیر دارد زیرا با تجربه و آگاهی خود در این مسیر شانس موفقیت فرد را در پرونده بیشتر می کند. وکیل با آگاهی که از قوانین و استفاده از ابزار حقوقی از منافع موکل خود در مسیر قضایی دفاع می کند.
برای دریافت مشاوره و راهنمایی بیشتر در زمینه انتقال منافع سرقفلی میتوانید با کارشناسان دیوان خرد تماس گرفته و از طریق فرم اطلاعاتی در اول مقاله یا شمارههای درج شده در سایت، از خدمات حقوقی ویژه برخوردار شوید.
سوالات متداول
- آیا در دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی نیازی به قرارداد اجاره است؟
بله، داشتن قرارداد اجاره برای اثبات کردن اجاره ضروری است میتوانید از فیشهای واریزی اجاره و شهادت شهود برای این بخش استفاده نمایید. - مدت زمان رسیدگی به دعوی تجویز انتقال منافع سرقفلی چقدر است؟
زمان رسیدگی به این دعوی بسته به پیچیدگی پرونده و مراجع قضایی ممکن است متفاوت باشد، اما معمولاً حدود چند ماه طول میکشد. - آیا مستاجر میتواند بدون رضایت مالک سرقفلی را منتقل کند؟
خیر، مستاجر بدون رضایت مالک نمیتواند حق سرقفلی را به غیر منتقل کند، فقط در صورت حکم تجویز انتقال میتوان منتقل کرد.