ممانعت از حق در ملک مشاع یکی از موارد پرتکراری است که در مواردی مانند مالکیت مشترک به وجود میآید. این نوع مالکیت به دلیل دوطرفه بودن آن ممکن است باعث اختلافهای جدی و موارد قانونی میشود.
در این موارد وکیل ملکی میتواند شما را از نظر قانونی شما را نسبت به شرایطتان آگاه کند و با استفاده از علم خود شما را در این پرونده همراهی کند. در این مقاله به طور کامل به بررسی ممانعت از حق در ملک مشاع میپردازیم و تمام قوانین و مجازات آن را برای شما شرح خواهیم داد.
ممانعت از حق در ملک مشاع چیست؟
برای فهمیدن این پاراگراف نیاز به دانستن تعریف کامل دو کلمه است. با فهمیدن معانی این دو کلمه به طور کامل با این موضوع آشنا خواهید شد. این کلمات تعریف ملک مشاع و ممانعت از حق است. تعاریف این کلمات شامل موارد زیر میباشند:
- ملک مشاع: ملک مشاع به ملکی گفته میشود که دارای چند مالک باشند و هر مالک سهمی از ملک داشته باشد.
- ممانعت از حق: وقتی شریکی اجازه استفاده شریک دیگر را از ملکی یا مالی را نمیدهد، به این عمل ممانعت از حق میگویند.
به طور کلی ممانعت از حق در ملک مشاع به معنای این است که شریک ملکی اجازه استفاده شریک دیگر را از مال مشاع نمیدهد. در مواردی مانند ملک مشاع که همهٔ شرکا حق استفاده از آن را دارند؛ اما یکی از مالکان اجازه استفاده به باقی شریکها را نمیدهد، به آن ممانعت از حق در ملک مشاع میگویند. در این موارد افراد میتوانند از طریق قانونی نسبت به گرفتن حق خود اقدام نمایند.
انواع ممانعت از حق

ممانعت از حق در ملک مشاع میتواند به شکلهای مختلفی باشد که هر کدام شرایط حقوقی و اجتماعی دارند. بهطورکلی ممانعت از حق را میتوان به سه بخش تقسیم کرد که شامل موارد زیر میشود.
ممانعت فیزیکی
ممانعت فیزیکی یکی از مواردی است که فرد بهصورت فیزیکی از استفاده مالکان دیگر از ملک جلوگیری کند. یکی از ممانعتهای فیزیکی مسدود کردن راههای دسترسی (مسدود کردن راههای ورودی و خروجی)، استفاده غیرمجاز از بخشهایی از ملک (انباری، حیاط)، تخریب بخشی از ملک و نصب مواردی که از رفتن فرد دیگر به ملک ممانعت کنند.
ممانعت قانونی
ممانعت قانونی به عملی گفته میشود که با استفاده از قانون مانع استفاده مالکان دیگر میشود. همانند: ممانعت از ثبت سند (جلوگیری از سندزدن به نام مالکان) و ممانعت از انتقال یا تقسیم ملک (فروش ملک بدون اطلاعدادن به مالکان دیگر) وجود دارد.
ممانعت روانی
ممانعت روانی به عملی گفته میشود که باعث ایجاد فشار مستقیم و غیرمستقیم به سایر مالکین شود. همانند: ایجاد مزاحمتهای مداوم (وجود سروصداهایی که باعث آزار دیگران شود)، تهدید (تهدید مالکان دیگر) و تبعیض (ایجاد مواردی که باعث شود بعضی از مالکین از بخشهای خاصی استفاده کنند).
مراحل طرح شکایت از جرم ممانعت از حق در ملک مشاع
مراحل طرح شکایت از جرم ممانعت از حق در ملک مشاع شامل فرایندهایی است که انجام آن باعث میشود شما به حقوق خود برسید. در صورتی که تمامی مراحل را به صورت قانونی انجام دهید باعث میشود سریعتر به حقوق خود برسید. این مراحل شامل موارد زیر میباشد:
- شناسایی ممانعت از حق
در صورتی که موادی وجود داشته باشد که باعث شود ممانعت از حق صورت بگیرد آنها را ثبت و در دادخواست خود ثبت کنید. این مدارک نظیر داشتن مبایعه نامه، دست نوشتههای قانونی و عکس یا فیلم موجود از ممانعت از حق میتوانند کمک کننده باشد. - مشاوره با وکیل متخصص در امور ملکی
در این موارد بهتر است با وکیل ملکی مشورت کنید و با راهکارها و وضعیت پرونده خود در زمینه مورد نظر آشنا شوید. وکیل میتواند مدارک مورد نیاز پرونده شما را جمع آوری و در دادگاه از حق شما دفاع کند تا باعث پیروزی شما در دادگاه شود. - ارسال اخطار رسمی به طرف مقابل
در اولین مرحله قبل از شکایت باید اخطاری به شکل قانونی به فرد مورد نظر ارسال شود تا وی را از وضعیت مورد نظر آگاه کنید. با این اخطار شخص را از وضعیت باخبر کرده و تاریخی را برای رفع ممانعت اعلام میکنید تا در صورت عدم توجه دعوی خود را ادامه دهید. - طرح شکایت در دادگاه عمومی
برای شکایت از دعوی ممانعت از حق باید در دادگاههای عمومی حقوقی درخواست شکایت خود را ثبت نمایید. در این مرحله با ثبت دادخواست خود طرح دعوی خود را به شکل قانونی ثبت نمایید. در دادخواست باید شواهد و مدارک خود را ثبت نمایید. - رسیدگی و صدور حکم دادگاه
در این مرحله دادگاه با بررسی دفاعیات فرد و مدارکی که رد دادخواست خود ثبت کرده و به دادگاه ارائه داده است، حکم را صادر میکند. این حکم میتواند شامل رفع ممانعت از حق در ملک مشاع، حکم به تصرف ملک یا پرداخت خسارت باشد. - اجرای حکم
در صورتی که فرد مجرم به حکم دادگاه توجه نکند باید با رجوع به دادگاه این عمل را اطلاع دهید. دادگاه در صورتی که اطلاع یابد فرد به قانون توجهی نمیکند با فرستادن مأمور و دستور تخلیه ملک را رفع ممانعت میکند.
جرم ممانعت از حق در ملک مشاع
در ماده 690 قانون اسلامی ذکر شده است که اگر فردی که مجوز نداشته باشد و باعث جلوگیری استفاده شخص از حق ارتفاق یا انتفاع شود به مدت 3 ماه تا 1 سال حبس محکوم می شود.
حق ارتفاق به معنی حقی است که مالکی میتواند از ملک دیگری استفاده کند؛ مانند حق عبور از زمین مجاور. حق انتفاع نیز به معنی حقی است که شخصی از منافع مالی دیگری میتواند استفاده کند. این جرایم مدنی و کیفری هستند و همچنین باتوجهبه تغییرات قوانین اعمال شده این جرم قابلگذشت است.
مدارک لازم برای طرح دعوای ممانعت از حق در ملک مشاع
برای طرح دعوی ممانعت از حق در ملک مشاع دادگاه نیاز به دیدن مدارک و شواهدی دارد که بتواند حکم را صادر کند. در صورت ارائه مدارکی که تکمیل کننده حرف شما باشد، میتواند حق و حرف شما را در دادگاه اثبات کند. این مدارک شامل موارد زیر است:
- داشتن سند مالکیت
- داشتن قرارداد مشارکت
- داشتن نظر کارشناسی
- دارا بودن شواهدی مثل عکس یا فیلم
- وجود شاهد
- داشتن مدارکی که شریک بودن شما را اثبات کند
عوامل موثر بر ایجاد ممانعت
عوامل متعددی میتواند باعث ایجاد اختلاف در بین مالکین شود. یکی از موارد مهم نبود قرارداد واضح و دقیق است که از بروز اختلاف جلوگیری میکند. همچنین اگر مالکان سهمشان با هم متفاوت باشد باعث بروز نارضایتی میشود و این موارد از علل مهم ایجاد ممانعت هستند.
ممانعت از حق در ملک مشاع میتواند چه عواقبی داشته باشد؟

ممانعت از حق در ملک مشاع، پیامدهای منفی زیادی به همراه خود دارد. این موارد ممکن است باعث ایجاد کدورت و اختلاف بین مالکین شود و ارزش ملک را کاهش داده و فروش آن ملک را نسبت به گذشته سختتر میکند.
این مورد میتواند باعث اختلافات طولانی شود و همچنین هزینه و زمان زیادی را نیازمند است. این عمل میتواند جرم تلقی شود و مجازات خاص خودش را داشته باشد.
چگونه میتوانیم ممانعت از حق در ملک مشاع را حل کرد؟
برای حل اختلاف میتوان از مواردی مانند ثبت قرارداد واضح و روشن جدید کمک گرفت. اگر مشکل حل نشد میتوانید با گفتگو مسالمتآمیز آن را حل کنید، در صورت نتیجهبخش نبودن مذاکرات میتوانید به مراجع قانونی رفته و با کمک از وکلای ملکی راه را شناخت و با زمان کمتری این مسئله را حل کرد.
در آخر
ملک مشاع ملکی است که دارای چندین مالک است. می توانیم از فواید آن خرید ملک با هزینه پایین تر اشاره کرد. اما این شراکت می تواند دارای اختلافاتی نیز باشد همانند ممانعت از حق در ملک مشاع که یکی از موارد رایج در این نوع قرارداد است. به صورت کلی می توان گفت که این نوع قرارداد نیازمند آگاهی بالا راجب قوانین و مشاوره با وکلای تخصصی است.
در صورتی که هر سوالی درباره انتخاب وکیل ملکی یا ممانعت از حق در ملک مشاع داشتید، کارشناسان ما در مجموعه دیوان خرد پاسخگو شما خواهند بود. شما میتوانید از طریق راههای موجود در وبسایت مانند شماره تلفن یا فرم تماس موجود در صفحه اصلی با ما در تماس باشید.
سؤالات متداول
- در چه صورتی میتوان ملک مشاع را تقسیم کرد؟
در صورت رضایت همه مالکان میتوان ملک را بهصورت قانونی تقسیم کرد. - چگونه میتوان از ممانعت از حق در ملک مشاع شکایت کرد؟
برای شکایت میتوانید با یک وکیل ملکی مشورت کرده و با ارائه مدارک مربوط دادخواست را ایجاد کنید. - آیا ملک مشاع قابلفروش است؟
بله در صورت رضایت همه مالکان میتوانند ملک را به شخص ثالثی بفروشند.