دعوای تصرف عدوانی در ملک مشاع یکی از پر تکرارترین دعاوی مربوط به خلع ید میباشد. ملکی که دارای چندین شریک است را ملک مشاع مینامند. همانطور که مشخص است در تصرف عدوانی یکی از شرکا اقدام به تصرف ملک میکند.
در صورتی که تصرف بدون اجازه و مجوز دیگر شرکا باشد، غیر قانونی محسوب میشود. شرکا در صورت بروز چنین اتفاقی به کمک وکیل خلع ید میتوانند از مجرم شکایت کنند. اگر به دنبال اطلاعات کاملتری راجع به این دعاوی دارید، تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.
تصرف عدوانی در ملک مشاع چیست؟
در اولین مرحله برای دانستن مفهوم این مقاله نیاز است دو اصطلاح اصلی در این مقاله را بررسی کنیم. این دو اصطلاح شامل: تصرف عدوانی و ملک مشاع است.با بررسی این دو اصطلاح به تمامی تعاریف مقاله تسلط پیدا خواهید کرد.
ملک مشاع شامل ملکی میشود که یا به صورت ارثی به چندین ورثه به ارث رسیده باشد و به همین دلیل دارای چندین مالک باشد. اما در حالت دوم دو یا چند نفر با توافق با همدیگر اقدام به خرید ملک یا مالی منقول میکنند. در این شرایط نیز ملک دارای چند مالک است و آن مال، مال مشاع محسوب میگردد.
تصرف عدوانی نیز به این معنا است که فردی مال دیگران را که هیچ حقی در آن ندارد، در آن تصرف و از آن استفاده نماید که یکی از حالتهای تصرف عدوانی در ملک مشاع است. تصرف عدوانی در ملک مشاع میتواند توسط یکی از شرکا یا توسط شخص ثالث صورت بگیرد.
برای توضیح بیشتر و درک این مفهوم به شکل ملموستر میتوانیم اینطور بیان کنیم که فکر کنید دو شخص یک ملکی همانند آپارتمان را خریداری میکنند و پارکینگ آن به شکلی مشاع است. اما یکی از مالکان پارکینگ را استفاده میکند و حق استفاده به مالک دیگر را نمیدهد. در این حالت تصرف عدوانی در ملک مشاع میگویند.
شرایط تحقق تصرف عدوانی در ملک مشاع
با مفهوم تصرف عدوانی در ملک مشاع آشنایی پیدا کردهاید. حال در این قسمت به سوال چگونگی شرایط تحقق تصرف عدوانی در ملک مشاع پاسخ میدهیم. تصرف عدوانی در ملک مشاع توسط یکی از مالکان یا شخص ثالث صورت میگیرد. به شکل کلی شرایط تحقق شامل موارد زیر میباشند:
- تصرف در ملک مشاع بدون اجازه شریک
یکی از مواردی که تصرف عدوانی در ملک مشاع را ممکن میسازد، تصرف غیرقانونی و به زور یکی از مالکان است. هنگامی که یکی از مالکها با استفاده غیر قانونی و مداوم از مال مشاع و اجازه استفاده ندادن به سایر مالکین باعث میشود، تصرف عدوانی صورت بگیرد.
- تصرف ملک مشاع توسط شخص ثالث
در این نوع از تصرف عدوانی در ملک مشاع، فردی به جز مالکان ملک مشاع اقدام به تصرف ملک مینماید. در این شرایط این فرد با اقدامی غیر قانونی، اجازه استفاده مالکین را از ملک مشاع محدود مینمایند و باعث تضعیف حقوق مالکین میشود.
رای وحدت رویه تصرف عدوانی در ملک مشاع
از آنجایی که بحث ما کاملا حقوقی است. مطابق قانون مجازات اسلامی، این امر درباره تمام ملک ها میباشد. مطابق رای وحدت که در دیوان عالی کشور تصویب شد، اذعان میدارد که:«تصرف عدوانی شریک در ملک مشاع وصف مجرمانه دارد و مشاع بودن ملک، مانع از تعقیب کیفری متصرف عدوانی نمی شود.»
در نتیجه، این کار وی مجرمانه است، پس او مجرم است. روند پیگیری این پرونده به صورت کیفری خواهد بود.
رای وحدت رویه تصرف عدوانی در ملک مشاع
نحوه شکایت و بررسی تصرف عدوانی در ملک مشاع
برای ثبت شکایت میتوانید به شورای حل اختلاف یا دادگاه مراجعه کنید. اگر ارزش ملک شما کمتر از صد میلیون است، شورای حل اختلاف گزینه بسیار خوبی است، در غیر این صورت به دادگاه مربوطه مراجعه کنید.برای شکایت از تصرف عدوانی میتوانید با رجوع به دادگاه در محل ملک مشاع دعوی خود را مطرح کنید و با طی کردن مراحل زیر به حق خود برسید. مراحل طرح دعوی تصرف عدوانی در ملک مشاع شامل موارد زیر میباشد:
- جمع آوری مدارک مالکیت: در اولین مرحله باید تمامی مدارک مالکیت اعم از سند رسمی یا هرگونه سند مالکیت و داشتن هرگونه توافق نامه بین مالکین را جمع آوری کرده باشید.
- ثبت شکایت نامه: در این مرحله باید با مراجعه به دادگاه صالح یعنی دادگاهی که امور ملکی را بررسی و رسیدگی کند مراجعه کرده و شکایت نامه خود را که شامل توضیح نحوه تصرف و مدارک خود را ضمیمه شکایت نامه خود کرده و به دادگاه ارسال نمایید.
- تشکیل جلسات دادگاهی: دادگاه پس از بررسی پرونده، جلسات دادگاهی را تشکیل میدهد. در این جلسات طرفین حق دارند با اثبات مدارک حق خود را ثابت نماید.
- صدور حکم: دادگاه با بررسی تمامی دفاعیات و مدارکی که طرفین ارائه دادند، طبق قانونهای موجود حکم را صادر مینماید و به طرفین ابلاغ میکند.
مجازات تصرف عدوانی در ملک مشاع
تصرف عدوانی در ملک مشاع در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی حکم گرفته است. حکم بدین صورت است:«هرکس به قصد اضرار به غیر، مال غیر را از قبیل املاک،مزارع،نهر ها و چاه ها تصرف کند،علاوه بر رد به صاحب آن، به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم میگردد.»
البته مجازات مذکور ، بر اساس قانون کاهش مجازات های تعزیری ، به 15 روز تا 6 ماه تقلیل یافته است .
نمونه رای تصرف عدوانی در مال مشاع
رای دادگاه در خصوص دعوای تصرف عدوانی در مال مشاع
شماره پرونده: 9809987654321
مرجع رسیدگی: شعبه 12 دادگاه عمومی حقوقی تهران
خواهان: –
خوانده: –
موضوع: دعوای تصرف عدوانی در مال مشاع
شرح دادخواست:
خواهان اعلام کرده است که با خوانده در ملکی مشاع دارای سند رسمی به شماره پلاک ثبتی 1234/56 تهران شریک است، اما خوانده بدون کسب اجازه و رضایت وی، اقدام به تصرف انحصاری در قسمت جنوبی ملک کرده و مانع ورود و انتفاع وی از مال مشاع شده است. خواهان تقاضای صدور حکم رفع تصرف عدوانی را دارد.
دفاعیات خوانده:
خوانده در جلسه رسیدگی اظهار داشته است که ملک در تصرف وی است و سایر شرکاء نیز به نحوی از آن استفاده میبرند و تصرف فعلی عدوانی نیست.
رای دادگاه:
با عنایت به محتویات پرونده، مدارک ارائهشده توسط خواهان شامل تصویر رسمی سند مالکیت مشاعی، استعلام اداره ثبت، گواهی همسایگان و نظریه کارشناس رسمی دادگستری که بر تصرف انحصاری خوانده بر بخش جنوبی ملک مشاع دلالت دارد، دادگاه تصرف عدوانی خوانده را محرز دانسته و مستنداً به ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 331 قانون مدنی، حکم به شرح زیر صادر میکند:
رأی:
خوانده موظف است ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ، نسبت به رفع تصرف عدوانی از قسمت مورد ادعای ملک مشاع اقدام نماید.
هزینه دادرسی و حقالزحمه کارشناسی به عهده خوانده است.
این رای حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران میباشد.
رئیس شعبه 12 دادگاه عمومی حقوقی تهران
امضاء – مهر
تصرف عدوانی در ملک ورثه ای
زمانی که فردی فوت میکند، داراییها و اموال باقیمانده از وی به عنوان ترکه به وراث قانونیاش منتقل میگردد و همه آنها بهصورت مشاع در این اموال سهیم میشوند. تا زمانی که روند قانونی از جمله اخذ گواهی انحصار وراثت و همچنین افراز و تفکیک سهم هر یک از ورثه انجام نشده باشد، هیچ یک از وارثان بهتنهایی مجاز به تصرف انحصاری در ملک مورد نظر نخواهد بود. چنانچه یکی از وراث بدون جلب رضایت دیگران، در ملک موروثی دخل و تصرف نماید، سایر شرکای وراثتی میتوانند از طریق مراجع قانونی، تقاضای رفع تصرف او را مطرح کنند.
این نوع از تصرف که پیش از افراز سهم هر ورثه و در قالب مالکیت مشاعی صورت میگیرد، در زمره مصادیق تصرف عدوانی در املاک مشاع محسوب میشود. با این حال، چون چنین اقدامی صرفاً در چارچوب رابطه مالکیت مشاعی رخ داده و دارای وصف کیفری نیست، امکان پیگیری آن در قالب جرم تصرف عدوانی وجود ندارد. از همین رو، تنها راه حل قانونی در مواجهه با چنین وضعیتی، طرح دعوای حقوقی تصرف عدوانی یا درخواست افراز و تقسیم اموال موروثی پس از انجام انحصار وراثت خواهد بود.
راه های اثبات تصرف عدوانی
برای اثبات تصرف عدوانی روش های مختلفی وجود دارد. به کار بردن هر یک از این روش ها کاملا بستگی به شرایط شما دارد.
ابتدا بسنجید که کدام روش متناسب با شما بوده، بعد از آن روش را به کار ببندید. روش های ارائه شده درباره تصرف عدوانی شامل موارد ذیل میشود.
- شهادت شهود : شاهدان ابتدا باید اذعان دارند که از نوع تصرف ناراضی هستند، تصرف شخص غیر کاملا مستقل از رضایت شرکا بوده و به قصد عدوان میباشد.
- اسناد و مدارک : راه دیگر ارائه مدارک نسبت به ملک میباشد. افراد دارای سند اذعان دارند که در ملک شریک هستند. مدارک معتبر را ارائه دهند،به سند مالکیت،اجاره نامه میتوان اشاره کرد. اگر عکس و فیلم حین تصرف عدوانی تهیه شده باشد، میتوانید آن را نیز ارائه دهید
- کمک گرفتن از یک وکیل:یک وکیل متخصص در دعاوی خلع ید میتواند شما را چندین مرحله در موفقیت جلو بیاندازد. یک وکیل با تجربه تمامی مسائل حقوقی مربوط به تصرف عدوانی در ملک مشاع را یاد دارد. این موضوع باعث میشود که دعوای شما را تحت شرایطی که دارید به بهترین نحو ممکن به موفقیت برساند.
کلام آخر
در این مقاله به چیستی و ماهیت تصرف عدوانی در ملک مشاع پرداختیم. همان طور که گفته شد، ورود به قصد عدوان شخص ثالث یا یکی از شرکا باعث این امر میشود.
بهترین راه مشورت با یک وکیل حرفه ای درباره املاک است. حال پیدا کردن وکیل مناسب شما هم نیز ممکن است امری زمان بر باشد. مجموعه دیوان خرد برای تسهیل در پیدا کردن وکیل مناسب و همچنین دسترسی آسان به جواب سوالات، مشاوره رایگان انتخاب وکیل برای شما عزیزان فراهم کرده است.
اگر درباره انتخاب وکیل مناسب یا انواع راههای شکایت سوالی داشتید از طریق راههای ارتباطی مجموعه باما در تماس باشید، تا کارشناسان ما در اسرع وقت و کمترین زمان ممکن پاسخگو شما عزیزان باشند.
راههای ارتباطی مجموعه شامل: شماره تماس دیوان خرد مندرج در سایت، فرمهای تماس موجود در سایت، پرسش سوال و اشتراک گذاشتن شماره تماس در شبکههای اجتماعی مجموعه میباشد.
سوالات متداول
- تصرف عدوانی در ملک مشاع چیست؟
غصب ملکی که چندین مالک دارد، بدون اجازه از آنها و قصد به عدوان صورت گرفته باشد، برای درک بهتر به متن مقاله مراجعه کنید. - راه های اثبات تصرف عدوانی چیست؟
به صورت خلاصه ۳ راه تقسیم میگردد. شهادت شهود که شاهدان باید در آن نارضایتی خود را اذعان کنند. اسناد و مدارک که افراد ناراضی از تصرف مدارک مربوطه را ارائه میدهند. کمک وکیل نیز شما را در اثبات تصرف عدوانی راهنمایی خواهد کرد. - مجازات تصرف عدوانی در ملک مشاع به چه صورت است؟
طبق قانون جدید در صورتی که متصرف غیر از شرکای ملک باشد، مشمول به ۱۵ روز تا ۶ ماه حبس خواهد شد.
