اجرتالمثل مفهومی پرکاربرد در حقوق مدنی است و به شرایطی مربوط میگردد که فردی خدمات یا مالی را بدون در نظر گرفتن اجرت انجام دادهاند و برای جبران حق باید اجرتالمثل پرداخت گردد. در این شرایط هیچ قرارداد صورت نگرفته است تا مبلغ مورد نظر برای خدمات ارائه شده تعیین شده باشد.
وکیل پایه یک دادگستری در این مسیر نقش مهم و موثری دارد. وکیل در مرحله اول با دادن مشاوره حقوقی جامع فردرا از وضعیت خود آگاه و با جمع آوری مدارک سعی در اثبات و دفاع از حق موکل خویش را دارد.
در ادامه مقاله به تعریف چیستی اجرت المثل، انواع اجرت المثل ، برررسی اجرت المثل در ایام زوجیت، چگونگی و کاربرد آن می پردازیم. برای دانستن اطلاعاتت بیشتر در این زمینه در ادامه مقاله همراه ما باشید:
اجرت المثل چیست؟
اجرت المثل به این معنا است که وقتی دو فرد یک قرارداد کتبی یا شفاهی درباره استفاده از مال، ملک و تخصص تهیه می کنند. اجرت المثل مبلغی است که در ازای استفاده از مال یا تخصص استفاده گردیده باید پرداخت گردد. مبلغ اجرت المثل را افراد بر اساس نرخ روز و توافق بین طرفین تعیین میگردد. در زمانی اجرت المثل استفاده میگردد که فرد بدون تعیین مبلغ خدماتی را انجام میدهد و در آخر برای تعیین مبلغ تصمیم میگیرند.
انواع اجرت المثل
اجرت المثل با توجه به کاربردی که داشته است به دستههای مختلفی تقسیم میگردد. هر دسته تعیین مبلغ و شرایط آن به صورت کامل متفاوت است. در ادامه به تشریح دسته بندی انواع اجرتالمثل خواهیم پرداخت:
- اجرتالمثل ایام زوجیت: این نوع از اجرت المثل به ایام زندگی مشترک زوجین مربوط میگردد.
- اجرتالمثل ایام تصرف (اموال یا ملک): این نوع از اجرتالمثل مربوط به زمانی است که از مال یا ملک بدون اجازه و موافقت مالک استفاده گردد.
موجودیت اجرت المثل
- در زمینههای خدماتی: در مواردی که خدمات خاصی به فرد ارائه شود. مانند: انجام تعمیرات وسایل
- در زمینههای تخصصی: در این نوع فعالیت، هر شخصی بدون اطلاعات قادر به انجام آن نیست. مانند: وکالت
- در فعالیتهای کشاورزی: در این نوع فرد کارهایی در زمینه کشاورزی انجام میدهد.مانند: کاشت
- در زمینه نبود قرارداد:در این نوع طرفین قراردادی را وضع نکردهاند.
اجرت المثل زن در ایام زوجیت
در صورتی که زوجین در طول زندگی مشترک فعالیتی را انجام دهد که خارج از وظایف خویش بوده است، اجرت المثل برای وی در نظر گرفته میشود.دیوان می تواند نرخ آن را تعیین کندو مبلغ مشخصی برای محاسبه عموم وجود ندارد. یکی از موارد تاثیر گذار احتمالی تعداد سالیان موجود زندگی فرد در زندگی مشترک است.
دریافت این مبلغ برای زنان طبق شرایطی انجام میشود. این شرایط به این شکل است که وظایف به طور قانونی جزو شرایط شرعی زنان نباشد. مانند: امور خانه داری.همچنین اگر فعالیت به شکل دلخواه و داوطلبانه توسط وی انجام شده باشد ، نمی تواند درخواست دریافت مبلغ کند. زیرا در شرایطی که فرد طبق خواسته خود عمل کند، این مبلغ به فرد تعلق نمی گیرد.
اجرت المثل ملک چیست؟
اجرت المثل در زمینه ملکی مدت زمانی است که فرد مستأجر بدون اجازه صاحب ملک در زمان اضافی یا خارج از قرارداد در ملک وی ساکن بوده است . این مبلغ فقط توسط دادگاه تعیین میشود.
نحوه محاسبه حدود اجرت المثل
این مبلغ در موارد مختلف به شکلهای مختلف محاسبه و پرداخت میشود.قانون به شکل دقیقی مبلغی را تعیین نکرده است و دادگاه بر اساس شرایط مختلف نرخ آن را تعیین میکند.برای مثال دریافت اجرتالمثل زنان با توجه به سالیان مشترک و نرخ پایهای که برای هر سال زندگی مشترک در نظر گرفتهاند، محاسبه میشود.
جدول محاسبه اجرت المثل
|
فاکتور ها |
توضیح |
روش |
|
نوع فعالیت |
نوع فعالیتی که فرد انجام داده است. | تعیین نرخ برای نوع کار |
|
مدت زمان |
مدت زمانی که فرد به فعالیت پرداخته است. | تعیین نرخ × مدت زمان |
|
مقدار فعالیت |
مقدار مشخصی که فرد فعالیت انجام داده است. |
مقدار کار × نرخ فعالیت |
| توافق طرفین | توافقی که برای انجام فعالیت ، نحوه آن و شرایط آن صورت گرفته است. |
بررسی توافق نامه |
| نرخ باراز | نرخی که توسط بازار برای فعالیت وی در نظر گرفته شده است. |
در نظر گرفتن نرخ بازار در فعالیت مد نظر |
نحوه گرفتن اجرت المثل
گرفتن حق یکی از مسائلی است که هر فردی میتواند نسبت به آن اقدام کند. در زمینه شکایت از ندادن حق اجرتالمثل در مرحله اول، فرد شاکی باید تحقیق کند و متوجه این مسئله شود که در زمینه موجود قابل دریافت است. همچنین مدارکی که نشان دهنده فعالیت فرد در مکان مورد نظر باشد را دارا باشد.
در مرحله دوم در صورت توان سعی کنید با شخص مقابل به توافق برسید و مبلغ را از وی دریافت کنید . اما اگر شخص حاضر به پرداخت مبلغ نبود، میتوانید از وی شکایت کنید. در صورت ندادن حق، میتوانید از شخص مقابل در مراجع قانونی شکایت کنید.
دادگاه با توجه به مدارک ارائه شده و دفاعیات شما در جلسه دادگاه رأی را صادر میکند و در صورت موافق بودن رأی با خواسته شما میتوانید خواستار دریافت مبلغ شوید.
نتیجه گیری
اجرت المثل به مبلغی گفته میشود که فرد در ازای فعالیتی که ذکر نشده انجام داده است. این مبلغ با توجه به شرایطی اعمال میشود. در مرحله اول باید چک کرد که این نوع فعالیت در این زمینه قرار میگیرد. در صورت قرار گرفتن فعالیت در این زمینه میتوانید از حقوق خود دفاع کنید و حقتان را باز پس گیرید.
برای گرفتن اجرتالمثل کمک وکیل پایه یک دادگستری در این امور میتواند مؤثر باشد. وکیل میتواند در صورت وجود شرایط با طرف مقابل مذاکره کند و حق شما را باز پس بگیرد. در صورت اقدام به شکایت در جلسات دادگاهی حاضر و از شما دفاع میکند.
در صورت وجود هر گونه سؤال و ابهام در زمینه موضوع مقاله میتوانید با کارشناسان دیوان خرد در ارتباط باشید.این مشاوره در کمترین زمان و به صورت رایگان انجام میشود. در صورت خواستار ارتباط میتوانید از طریق شمارههای ثبت شده در سایت و فرم اطلاعاتی در صفحه اصلی سایت با مشاورین ما در ارتباط باشید.
سوالات متداول
- در چه مواردی اجرت المثل گرفته میشود؟
در مواردی که برای فعالیت انجام شده مبلغی در نظر گرفته نشده باشد. این مبلغ با توجه به حکم دادگاه تعیین میشود. - اجرت مثل در طلاق به چه صورت است؟
اجرت المثل در طلاق به فعالیتهایی که زن در طول زندگی مشترک خارج از وظایف خود انجام داده باشد، گفته میشود. - در چه صورت اجرت المثل به زن تعلق نمیگیرد؟
در صورتی که فعالیت انجام شده طبق خواسته خود و جز وظايف وی باشد، دریافت مبلغ به وی تعلق نمیگیرد.
