بیمه بیکاری یکی از مواردی است که به منظور حمایت از افرادی که از شغل خود خارج شدهاند. بیمه بیکاری به افرادی تعلق گرفته میشود که توسط خواستت خود از کارشان اخراج نشدهاند و به دستور کارفرما کار را ترک کردهاند. بیمه بیکاری به منظور حمایت رفاهی و اجتماعی بیشتر تعریف شده است.
در این مسیر وکیل بیمه تأمین اجتماعی میتواند نقش کلیدی و مهمی داشته باشد. وکیل تأمین بیمه اجتماعی با دانش و تخصصی که دارد میتواند در این زمینه افراد را همراهی کند و از ضایع شدن حقوق فرد جلوگیری کند.
در این مقاله به بررسی تعریف بیمه بیکاری، شرایط دریافت، نحوه اقدام، قانونهای جدید و تعداد دفعات استفاده از بیمه بیکاری به شکل کامل شرح داده شده است. در صورت خواست اطلاعات بیشتر در ادامه مقاله همراه ما باشید.
بیمه بیکاری چیست
بیمه بیکاری یکی از خدماتی است که توسط سازمان تامین اجتماعی تدوین گردیده است و این طرح شامل افرادی می گردد که از شغل خود اخراج شدند و در حال حاضر بیکار هستند. این بیمه با هدف کمک به این افراد در زمان بیکاری برای امرار معاش و رفاه بیشتر است.
سازمان تامین اجتماعی با دریافت این مبلغ از افراد مشمول این حق را به افرادی که به صورت ارادی کار خود را ترک نکرده اند و توسط کارفرما یا عوامل بیرونی از کار خارج شده اند، تعلق میگیرد. به صورت دیگر افرادی که به بیکاری اجباری مجبور شدهاند شامل دریافت حق بیمه میباشند.
بیکار به چه کسی گفته میشود؟
به طور معنایی، به افرادی که دارای کار و درآمد نمیباشند، افراد بیکار گفته میشود. ولی تعریف بیکار از نظر قانون، کمی متفاوت است؛ از نظر قانون به افراد بیمهشدهای که بدون میل و اراده خود بیکار شدهاند ولی آماده به کار میباشند، بیکار گفته میشود. افرادی که از طریق ترک کار یا استعفا بیکار شدهاند، مشمول دریافت بیمه بیکاری نمیشوند.
بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق میگیرد
در صورتی که فرد بیمه شده به عنوان “بیکار موقت” شناخته شود و یا به دلایلی از جمله سیل، زلزله و آتشسوزی بیکار شود، میتواند از خدمات و مزایای بیمه بیکاری برخوردار شود. افرادی مانند کارگران فصلی که در پایان فصل، اخراج میشوند نیز مشمول دریافت بیمه بیکاری میشوند. در صورتی که جزء افرادی هستید که شرایط دریافت بیمه بیکاری را شامل میشوید، هر چه سریعتر نسبت به دریافت این خدمات، اقدام نمایید.
شرایط دریافت بیمه بیکاری چیست؟
در صورتی که یک شخص از شرایط دریافت بیمه بیکاری که در ادامه آوردهایم، برخوردار باشد میتواند نسبت به دریافت خدمات این بیمه، اقدام نماید:
- شخص باید به صورت غیر ارادی، بیکار شده باشد.
- شخص نباید بازنشسته، مستمری بگیر یا از کار افتاده باشد.
- حداقل سابقه پرداخت ۶ ماه حق بیمه، پیش از بیکار شدن داشته باشد.
- حداقل دارای یک سال سابقه بیمه در آخرین کارگاه باشد.
- شخص نباید تبعه کشورهای دیگر باشد.
- شخص باید یک سال قرارداد کار با پرداخت حق بیمه داشته باشد.
نکته1: بیمهشدگانی که به دلیل حوادثی از جمله آتشسوزی، سیل و زلزله کار خود را از دست دادهاند، نیاز به داشتن حداقل سابقه بیمه نداشته و میتوانند از مزایای بیمه بیکاری برخوردار شوند.
نکته2: اشخاصی که در زمره صاحبان حرفه و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری قرار دارند، مشمول بیمه بیکاری نمیشوند.
نکته3: کارگران فصلی در صورتی که در میانه فصل از کار خود اخراج شوند، در صورتی که بیکاری آنها، غیرارادی تشخیص داده شود، این کارگران مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری میشوند.
نکته4: اشخاص شاغلی که ماهیت شغلی آنها، جنبه دائمی دارد و بر اساس قرارداد کار به مدت زمان معینی مشغول به کار بودهاند و در آخرین کارگاه حداقل سابقه پرداخت یک سال حق بیمه را داشته باشند، در صورتی که در پایان قرارداد، بیکار شوند، با تشخیص واحدهای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بر طبق شرایط دریافت بیمه بیکاری، این اشخاص مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری خواهند شد.
نکته5: در صورتی که شخص بیمهشدهای پس از اتمام دوره سربازی، حداکثر ظرف مدت ۲ ماه به محل کار قبلی خود باز گردد ولی کارفرما از استخدام مجدد او خودداری کند، با احراز سایر شرایط میتواند از خدمات بیمه بیکاری برخوردار شود.
تا چه مدت میتوان نسبت به اعلام بیکاری خود اقدام کنیم؟
طبق شرایط دریافت بیمه بیکاری، اشخاص بیمه شده نهایت باید پیش از اتمام 30 روز از بیکاری خود، به واحد کار و امور اجتماعی مراجعه و آمادگی خود را جهت اشتغال به شغلی مشابه، اعلام نمایند؛ پس از آن، گروهی متشکل از نمایندگان اداره کار و رفاه اجتماعی، تعاون و سازمان تأمین اجتماعی نسبت به تشخیص ارادی یا غیرارادی بودن بیکاری آن اشخاص، اقدام مینمایند.
شعب تأمین اجتماعی پس از دریافت تأییدیههایی از سوی مراکز نام برده شده، شخص بیکار را مشمول دریافت حقوق بیکاری و در خصوص برقراری و پرداخت مستمری بیکاری برای آن شخص، اقدام میکنند. مبلغ بیمه بیکاری از همان روز اول شروع بیکاری شخص محاسبه و پرداخت خواهد شد.
مراحل تشکیل پرونده بیکاری
در صورتی که شخص از شرایط دریافت بیمه بیکاری برخوردار باشد و در مدت زمان 30 روزه تعیین شده با در دست داشتن مدارک لازم به واحد تعاون، کار و رفاه اجتماعی مراجعه و آمادگی خود را جهت اشتغال به شغلی مشابه اعلام نماید، با استفاده از مدارک، پرونده او به جریان خواهد افتاد.
از طرفی دیگر، افرادی که نتوانند در بازه زمانی تعیین شده، مدارک خود را تحویل دهند، در صورت ارائه عذری موجه و تأیید هیات حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این زمان از پیش تعیین شده، به مدت 3 ماه قابل تمدید خواهد بود.
شخص متقاضی با در دست داشتن مدارک زیر، هم در شرایط کرونا و هم در دیگر شرایط، میتواند نسبت به دریافت بیمه بیکاری، اقدام نماید:
- اصل و کپی تمام صفحات شناسنامه
- اصل و کپی کارت پایان خدمت (فقط برای آقایان)
- اصل و کپی کارت ملی
- اصل و کپی گواهی کار از شرکت
- اصل و کپی مدرک تحصیلی یا فنی
- اصل و کپی یکسال آخر قرارداد کار یا رای صادر شده
- ارائه 4 قطعه عکس ۴*۳ جدید
- کپی صفحه اول دفترچه بیمه
- معرفینامه کارفرما
نکته: در معرفینامه، کارفرما باید یک نامهای به اداره کار مرکزی استان ارسال و علت بیکار شدن ناخواسته شخص را با درج زمان، به صورت مکتوب اعلام نماید. تاریخی که بر روی نامه درج میشود، باید تاریخ یک روز پس از پایان قرارداد و آخرین روز تعیین شده در لیست بیمه باشد.
بیمه بیکاری، اشخاص را تا چه مدت تحت پوشش خود دارد؟
حال که شرایط دریافت بیمه بیکاری را متوجه شدهای، بهتر است که مدت زمانی که میتوانید تحت پوشش بیمه بیکاری قرار بگیرید را هم بدانید. مدت زمان پرداختی در بیمه بیکاری به این مورد بستگی دارد که شخص تا چه مدت، سابقه پرداخت حق بیمه دارد؛ ولی به طور کلی، افراد مجرد نهایت تا 36 ماه و افراد متاهل و متکفل، نهایت تا 50 ماه میتوانند تحت پوشش بیمه بیکاری قرار بگیرند. البته هیچ محدودیتی در تعداد دفعات استفاده از بیمه بیکاری، وجود ندارد.
جدول مدت زمان بیمه بیکاری
| سابقه پرداخت حق بیمه | مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری (مجردین) | مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری (متاهلین/متکفلین) |
| از 6 ماه تا 24 ماه کامل | 6 ماه | 12 ماه |
| از 25 ماه تا 120 ماه کامل | 12 ماه | 18 ماه |
| از 121 ماه تا 180 ماه کامل | 18 ماه | 26 ماه |
| از 181 ماه تا 240 ماه کامل | 26 ماه | 36 ماه |
| بیش از 241 ماه | 36 ماه | 50 ماه |
قانون جدید بیمه بیکاری
طبق قانون جدید بیمه بیکاری، مبلغ پرداختی بیمه شدگان بیکار شامل نصف مبلغ وزارت کار است. این مبلغ برای رفاه بیشتر افراد بیکار در نظر گرفته شده است و بر اساس حقوق پایه محاسبه میگردد. همچنین این بیمه در صورت مشمول بودن شرایط به فرد تعلق میگیرد.
برای سال ۱۴۰۳، حداقل مبلغ دریافتی برابر با 7 میلیون می باشد و بر اساس مبلغ وزارت کار و پایه حقوقی افراد تعیین شده است و در صورتی که افراد بیش از وزارت کار دریافت می کردند در صد حقوق دریافتی آنها به 80 در صد هم ممکن است برسد. این درصد ها با توجه به شرایط مختلف و شغل فرد متفاوت است .
مبلغ بیمه بیکاری
طبق قانون جدید تدوین گردیده در سال 1403 مبلغ دریافتی بیمه برای افراد برابر با نصف حقوق وزارت کار است و در واقع برابر با مبلغ 7/166/184 هزار تومان است. این مبلغ بدون در نظر گرفتن حق خواربار و مسکن است و افرادی که از حقوق بالاتری برخوردار بوده اند از دریافتی بالاتری نیز برخوردار خواهند بود.
میزان مبلغ پرداختی بیمه بیکاری، چگونه محاسبه میشود؟
میزان پرداخت مقرری بیمه بیکاری ۵۵ درصد از حقوق متوسط شخص بیمه شده است؛ این مبلغ بر اساس تعداد افراد تحت تکفل (نهایت 4 نفر) افزایش مییابد؛ به ازای هر شخص، 10 درصد به مبلغ پرداختی اضافه خواهد شد. افزایش پرداختی مشروط به آن است که میزان مبلغ افزایش یافته از حداقل دستمزد تعیین شده توسط شورای عالی در همان سال، کمتر و از ٨٠ درصد از حقوق شخص بیمهشده بیشتر نباشد. شخصی جزو ازکارافتادگان مستمری میباشد، میتواند همزمان با مستمری، از مقرری بیمه بیکاری نیز بهرهمند شود.
تاریخ واریز حقوق بیمه بیکاری
حقوق بیمه بیکاری طبق قانون در اواسط ماه یعنی 10 الی 15 هرماه به حساب افراد واریز می گردد. این تاریخ ممکن است به دلیل وجود تعطیلی و شرایط دیگر کمی جابجا گردد اما به طور معمول در اواسط ماه به حساب افراد واریز میگردد.در صورتی که مبلغ بیمه بیکاری به حسابتان واریز نشد میتوانید از طریق سازمان تامین اجتماعی ، تماس با شماره 1420 علت تاخیر را جویا شوید.
تعداد دفعات استفاده از بیمه بیکاری
از منظر قانونی و شرایطی که برای دریافت بیمه بیکاری تدوین گردیده است، هیچ محدودیتی برای استفاده مجدد از بیمه بیکاری وجود ندارد. در صورتی که افراد پس از قطع بیمه بیکاری به کار مشغول شده و پس از مدتی دوباره شغل خود را از دست میدهد، میتواند درخواست بیمه بیکاری دهد.
بیمه بیکاری در چه صورتی قطع خواهد شد؟
- بیمه شده باید دوباره استخدام شود.
- بیمه شده باید از پذیرش کار مشابه پیشنهادی خودداری کند.
- بیمه شده مستمری بازنشستگی دریافت کند یا منجر به کارافتادگی کلی شود.
- مدت زمان پوشش بیمه بیکاری فرد به پایان یابد.
- بیمه شده فوت کرد.
- بیمه شده بدون دلیل موجه از شرکت در آموزش و سوادآموزی خودداری کند
سوالات متداول
- بیمه بیکاری چند درصد حقوق است؟ بیمه بیکاری برابر با 50 درصد حقوق در سه ماهه آخر مدت مشغول به کاری است.
- بیمه بیکاری چند سال است؟ این محدوده زمانی بین ۶ تا ۵۰ ماه جا به جا میشود.
