چک برگشتی یکی از اسناد مالی است که در بازارهای تجاری امروز کاربرد بالایی دارد. در صورتی که چک صادر شده در زمان معین پاس نشود، دارای مجازات میباشد. بر اساس قانون برگشت چک ممکن است به دلایل عدم موجودی، مسدود بودن حساب بانکی یا امضای نادرست باشد. مجازات چک برگشتی بر اساس مبلغ چک و سابقه فرد متفاوت می باشد.
در این مسیر، وکیل متخصص در دعاوی چک و سفته میتواند با ارائه راهکارهای حقوقی مناسب، شما را برای وصول چک و دفاع از حقتان همراهی کند. از تنظیم شکایت تا پیگیری پرونده در دادگاه، وکیل نقش مهمی در کوتاهتر شدن این مسیر و سریعتر رسیدن به هدف را دارد.
در این مقاله، به بررسی به تعریف چک برگشتی، مجازات چک برگشتی، قوانین جدید و اهمیت نقش وکیل در این دعاوی پرداختهایم. برای اطلاع از جزئیات و نحوه پیگیری حقوق خود در این مسیر، در ادامه مقاله همراه ما باشید.
چک برگشتی چیست؟
چک برگشتی که به چک بلامحل یا بیمحل نیز گفته میشود معروف است، چکی است که به دلایلی وجه کافی از بانک ندارد. بنابراین صاحب چک نمی تواند مبلغ مندرج در چک را دریافت کند. به عبارت دیگر، اگر شخصی چکی صادر کند و به دیگری بدهد، اما صاحب چک نتواند وجه مندرج در چک را پس از مراجعه به بانک در زمان تعیین شده وصول کند، به آن چک برگشتی یا چک می گویند. چک ها معمولاً به روش های زیر برگشت داده می شوند:
- حساب صادرکننده چک وجوه کافی ندارد یا دارنده حساب بخشی یا تمام موجودی حساب را برداشت کرده است.
- صادرکننده چک با علم به مسدود بودن حسابش چک را صادر کرده است.
- صادرکننده چک به بانک اعلام کرد که مبلغ چک به صاحب چک پرداخت نمی شود.
- چک به گونه ای تنظیم می شود که بانک به هر دلیلی از جمله قلم خوردگی، عدم تطابق امضا یا مغایرت در مفاد چک، مبلغی را به دارنده چک پرداخت نمی کند.
مجازات چک برگشتی

قانونگذار با توجه به مبلغهای چک برگشتی مجازاتها را نیز متفاوت تعیین کرده است. این مجازاتها بر اساس جرم شکل گرفته و جلوگیری از صدور چکهایی که پشتوانه مالی ندارند، تعیین شده است. در ادامه به بررسی مجازات چک برگشتی میپردازیم:
چکهای برگشتی با مبلغ 10 تا 50 میلیون ریال
چکهای برگشتی در دسته اول با مبلغهایی نظیر 10 الی 50 میلیون ریال است. مجازات چک برگشتی در این نوع دسته شامل سه الی شش ماه است. این نوع مجازات برای عدم تکرار جرم و جلوگیری از این دسته تخلفات تعیین شده است.
چکهای برگشتی با مبلغ بیشتر از 50 میلیون ریال
ین دسته از چکها شامل مبالغ 50 میلیون یا بیشتر از این مبلغ را دارا می باشند. این دسته از چکها دارای مجازات شش ماه تا یکسال را دارا میباشند. این مجازات توسط قانونگذار برای جلوگیری از صدور چکها بدون پشتوانه مالی و سواستفاده تعیین شده است.
مجازات چک برگشتی قانون جدید
- باز کردن یک حساب کاربری جدید
- صدور کارت بانکی جدید
- تمدید تاریخ اعتبار کارت بانکی
- دریافت هرگونه تسهیلات یا ضمانت
- ثبت چک جدید در سامانه صیاد
نحوه برگشت زدن چک چگونه می باشد؟

- توجه داشته باشید که مشخصات صاحب حساب و سرمایه گذار باید در گواهی عدم پرداخت قید شود. اگر این یک حساب قانونی است، نام امضاکننده نیز باید وارد شود.
- در صورتی که موجودی شخصی کمتر از مبلغ چک باشد، می توانید از بانک بخواهید که موجودی حساب را به شما بدهد و نامه عدم پرداخت را برای کمبود صادر کند.
- شعبه بانکی که چک را به آن برمی گردانید مهم می باشد. زیرا محل و تشریفات دادگاه را تعیین می کند، پس بهتر است چک را به بانک محل زندگی خود برگردانید.
- در نظر گرفتن زمان برگشت چک در رسیدگی های حقوقی و کیفری مهم می باشد.
آیا چک برگشتی زندان دارد؟
- چکهای کمتر از 1 میلیون تومان: این دسته از جرم ،منجر به حبس نمیشود و دارای مجازات هایی مانند محرومیت از دریافت دستهچک جدید را دارا می باشد.
- چکهای بین 1 تا 5 میلیون تومان: صادرکننده چک ممکن است به 3 تا 6 ماه حبس محکوم شود.
- چکهای بالای 5 میلیون تومان: این دسته از جرمها شامل یک سال یا بیشتر حبس میباشند و با توجه به سابقه مجرم شدت مجازات تغییر پیدا میکند.
دریافت مشاوره حقوقی در زمینه ی مجازات چک وصول نشده
با توجه به تغییرات اخیری که برای قانون چک در نظر گرفته شده است. شاهد تحول اساسی در وصول و مجازات چک های برگشتی هستیم. بنابراین باید نظم و قانونمندی بیشتری در این زمینه برقرار شود.
نتیجه گیری
در این مسیر، وکیل متخصص در دعاوی چک و سفته میتواند با ارائه راهکارهای مناسب، شما را برای وصول چک و دفاع از حقتان همراهی کند. از تنظیم شکایت تا پیگیری پرونده در دادگاه، وکیل نقش مهمی در کوتاهتر شدن این مسیر و سریعتر رسیدن به هدف را دارد.
در صورت وجود هرگونه سوال و ابهام میتوانید با کارشناسان دیوان خرد در ارتباط باشید. برای این ارتباط میتوانید از طریق فرمهای موجود در اول مقاله و شمارههای موجود در سایت اقدام نمایید. کارشناسان دیوان خرد همواره پاسخگوی شما عزیزان هستند
سوالات متداول
- جرم چک برگشتی چیست؟
جرم چک برگشتی به معنای نبود مبلغ کافی برای پاس شدن چک یا مسدود بودن حساب بانکی است. - چک برگشتی چند سال زندان دارد؟
چک برگشتی با توجه به مبلغ چک از سه تا یک سال بیشتر متفاوت میباشد. - چک تا چند سال اعتبار دارد؟
چک معمولاً تا 6 ماه پس از تاریخ صدور اعتبار دارد.